Hệ Nội Tiết 2

Hormone tuyến cận giáp :

• Sự bài tiết được điều hòa bằng hệ thống điều hòa ngược tuyến yên.

• Hoạt động trực tiếp lên xương làm tăng tái hấp thu ở xương

• Giảm bài xuất phosphate

• Thúc đẩy hấp thu calci ở ruột non

• Làm giảm calci nước tiểu

Answer explanation

hormon tuyến cận giáp (PTH)

• - sự bài tiết được điều hòa bởi nồng độ calci trong máu

• - hoạt dộng trực tiếp lên xương làm tăng tái hấp thu ở xương : hoạt hóa TB hủy xương, giải phóng ion calci, dịch chuyển ion Ca từ dịch xương vào dịch ngoại bào

• - Làm giảm lượng calci nước tiểu : Tăng tái hấp thu calci và magie đặc biệt ở ống lượn xa và ống góp

• - giảm tái hấp thu phosphat ở ống lượn gần ( tăng bài xuất ion phosphat)

• Thúc đẩy hấp thu calci ở ruột non: tạo chất vận tải ion calci ở niêm mạc ruột => gián tiếp làm tăng hấp thu Ca ở ruột

Hormone ADH (vasopressin) :

• Có xu hướng làm tăng áp lực thẩm thấu huyết tương

• Giải phóng từ các tận cùng thần kinh ở thùy sau tuyến yên

• Làm tăng tính thấm của tế bào quai Henle với nước

• Sự bài tiết ít bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi áp lực thẩm thấu huyết tương dưới 10%

• Bài tiết tăng khi thể tích huyết tương giảm nhưng áp lực thẩm thấu không đổi

Answer explanation

Hormon ADH (hormon chống bài niệu) -

- do vùng dưới đồi bài tiết và dự trữ ở các tận cùng thần kinh ở thùy sau tuyến yên

- Tăng tái hấp thu nước ở ống góp => làm giảm áp suất thẩm thấu huyết tương

• -Khi áp lực thẩm thấu huyết tương giảm => kích thích nhân trên thị bài tiết ADH

• - Điều hòa bài tiết ADH : Tăng áp lực thẩm thấu huyết tương hoặc/và Giảm thể tích huyết tương

Sự bài tiết TSH tăng lên bởi:

• Sau khi loại bỏ một phần tuyến giáp

• Ở trẻ sơ sinh không có tuyến giáp

• Khi tốc độ chuyển hóa giảm

• Khi chế độ ăn thiếu iod

• Khi đói

Answer explanation

Trục TRH-TSH-T3,T4

TSH tăng bài tiết trong các trường hợp làm giảm tổng hợp hormon tuyến giáp

• Khi đói: tăng nồng độ glucagon ( k liên quan đến tuyến giáp )

• Khi tốc độ chuyển hóa giảm ( khi nghỉ ngơi)-> không ảnh hưởng

Hormone insulin:

• Tạo điều kiện cho Glucose đi vào cơ xương

• Có xu hướng làm tăng nồng độ Kali máu

• Kích thích giải phóng acid béo tự do từ mô mỡ

• Sự bài tiết tăng lên bởi hoạt động thần kinh phế vị

• Tạo điều kiện cho acid amin đi vào cơ xương

Answer explanation

Hormon Insulin:

-Insulin kích thích giải phóng acid béo từ gan

-Có xu hướng làm giảm nồng độ Kali máu ( đưa kali vào trog tế bào)

• -Tạo điều kiện cho glucose , acid amin đi vào cơ xương

• - Sự bài tiết insulin tăng lên bởi hoạt động của hệ phó giao cảm ( thần kinh phế vị)

Tuyến Yên

• Điều hòa hoạt động của tất cả các tuyến nội tiết khác

• Lượng prolactin được điều hòa bởi yếu tố giải phóng vùng dưới đồi

• Bài tiết ADH khi áp lực thẩm thấu máu giảm

• Thùy giữa bài tiết melanotropin

• Đáp ứng với tác động thần kinh và thể dịch từ não

Answer explanation

1. Tuyến Yên

2. -tuyến cận giáp không chịu điều hòa của tuyến yên ( phụ thuộc vào nồng độ Ca máu)

3. -Nồng độ Prolactin được điều hòa bởi nồng độ TRH vùng dưới đồi

4. -Tăng bài tiết ADH khi áp lực thẩm thấu của máu cao

5. - Thùy giữa tuyến yên bài tiết Melanotropin ( MSH)

6. - Đáp ứng với tác động thần kinh( tuyến yên sau ) và thể dịch ( tuyến yên trước ) từ não

Hormone thyrocalcitonin :

• Làm giảm calci máu ở động vật cắt tuyến cận giáp

• Được sản xuất từ các tế bào nang của tuyến giáp

• Làm tăng tốc độ chuyển hóa cơ sở

• Sự bài tiết xảy ra khi nồng độ Phosphat máu tăng

• Kích thích hoạt động của các hủy cốt bào

Answer explanation

Thyrocalcitonin là hormon được sản xuất ở tế bào cận nang tuyến giáp. không liên quan đến tốc độ chuyển hóa có tác dụng làm giảm nồng độ Ca trong máu, ức chế hoạt động của hủy cốt bào tăng vận chuyển calci vào xương => kích thích hoạt động của hủy cốt bào

Sau khi cắt tuyến cận giáp thì tác dụng ms rõ

Tuyến giáp:

• Lấy iod ngược chiều gradient điện hóa

• Giảm kích thước khi chế độ ăn thiếu iod

• Tương đối vô mạch

• Chứa các enzyme oxy hóa iodide thành iodine

• Chứa các enzyme iod hóa tyrosine

Answer explanation

tăng kt khi chế độ ăn thiếu iod

tuyến giáp rất nhiều mạch máu

adrenalin khác noradrenalin ở các đặc điểm sau:

• Làm tăng nhịp tim khi tiêm tĩnh mạch

• Là cathecholamine chính được bài tiết ở tủy thượng thận

• Làm tăng sức co bóp cơ tim

• Là một chất gây giãn phế quản hiệu quả hơn

• Làm co mạch máu màng nhày

Answer explanation

Cả noradrenalin và adrenalin đều có tác dụng làm tăng sức co bóp cơ tim và làm co mạch máu màng nhày

Bài tiết GH (hormone tăng trưởng)

• Được kích thích bởi Somatostatin giải phóng từ vùng dưới đồi

• Tăng khi nồng độ glucose máu giảm

• Có tác dụng tiết sữa

• Làm tăng kích thước nội tạng

• Kích thích gan sản xuất Somatomedin

Answer explanation

Somatostatin là yếu tố ức chế tiết GH

Prolactin mới có tác dụng sản xuất sữa

Somatomedin ( IGF 1) yếu tố tăng trưởng giống insulin

Vitamin D

• Làm tăng hấp thu calci ruột

• Thiết yếu cho sự calci hóa bình thường của xương ở trẻ em

• Cần chuyển hóa ở gan để hoạt hóa

• Không được tổng hợp trong cơ thể

• Thiếu Vitamin D có thể dẫn đến cường cận giáp

Answer explanation

Vitamin D :

-Tăng hấp thu calci ở ruột : tổng hợp một protein mang calci (CaBP – calcium binding protein ) , Tăng tạo Calci ATPasetại diềm bàn chải của tế bào biểu mô ruột.

-Khoảng 80% Vitamin D được tổng hợp trong cơ thể dưới tác dụng của tia cực tím (UVB) từ ánh sáng mặt trời, chúng tác động vào da chuyển tiền chất vitamin D (7 dehydro – cholesterol) thành vitamin D3.

vitamin D được đưa vào máu nhờ một protein đặc hiệu do gan sản xuất là D – Binding – Protein (DBP). Sau đó đến gan bị hydroxyl hóa ở vị trí 25 thành dạng dự trữ của vitamin D là vitamin D 25 – hydroxy, tới thận bị hydroxyl hóa vị trí 1alpha thành thể hoạt động là Calcitriol 1 – 25 – (OH)2 – D. Chất này chính là hoạt chất hoạt tính chủ yếu của vitamin D vì chỉ nó mới có tác động trực tiếp lên phân đích là niêm mạc ruột, tổ chức xương và ống thận.

Thiếu VTM D=> hạ calci máu ( do giảm hấp thu )=> kích thích tuyến cận giáp sx PTH => cường cận giáp