МОДО 9 БИОЛОГИЯ

Сәуле микроскоп астында үш жасушаны бақылады. Ол жасушалардың құрылымдық компоненттерін салыстырып, олардың қызметін көрсете отырып, кестеге өзінің бақылауларын жазды.

Жасушалар туралы келесі тұжырымдардың қайсысы дұрыс?

• - W өсімдік жасушасы; Х бактерия жасушасы; Ү жануар жасушасы

• W бактерия жасушасы, Х жануар жасушасы;

  У өсімдік жасушасы

• W өсімдік жасушасы,

  Х жануар жасушасы;

  У бактерия жасушасы

• - W жануар жасушасы; X бактерия жасушасы; Ү өсімдік жасушасы

Күйіс аяқ және тұтқыаяқ тән ағзалар

• өрмекшітәріздестер

• жыртықыштар

• шаянтәріздестер

• бауыраяқтылар

Мектепте оқушылар ең қарапайым бір жасушалы организм амебаның көбеюіне зерттеу жүргізуде. Олар әрбір амебаның 2 бөлікке бөліну арқылы көбейетінін біледі.

Егер 7 рет бөліну процесінен кейін амебалардың саны 767 болса, зерттеудің басында неше амеба болды:

• 7

• 6

• 8

• 10

Зертханалық және ас қорыту жағдайындағы еттің ыдырау процестерін салыстыру

Бір кесек етті химиялық зертханада ыдырату үшін 3-4 атмосфералық қысымда 4 тәулік бойы 100 градустан жоғары температурада қыздыру керек. Сондай көлемдегі ет кесегі асқорыту жолында ферменттердің көмегімен 4-5 сағатта аминқышқылдарына дейін ыдырайды.

Гидролаза класындағы ферменттердің қай тобы еттің ыдырау үдерісін катализдейді?

• амилаза

• липаза

• протеаза

• карбогидраза

Мембраналық тасымал қарапайым диффузия, жеңілдетілген диффузия және белсенді тасымал сияқты әртүрлі механизмдер арқы жүзеге асырылатын заттардың жасуша мембранасы арқылы жасушаға немесе жасушадан тасымалдануы. Сызбада жасуша мембранасы арқылы тасымал түрлері көрсетілген.

Осы процестердің қайсысы жеңілдетілген диффузияға, ал қайсысы қарапайым диффузияға жататынын анықтаңыз.

• 1-қарапайым диффузия; 2- жеңілдетілген диффузия

• 1-қарапайым диффузия, 4- жеңілдетілген диффузия

• 2-қарапайым диффузия; 3- жеңілдетілген диффузия

• 2-қарапайым диффузия; 4- жеңілдетілген диффузия

Тасымалдану түрлерін анықтаныз

• 1 пассивті тасымал, 2 пассивті тасымал, 3 пассивті тасымал, 4 активті тасымал

• 2 пассивті тасымал, 1 пассивті тасымал, 3 пассивті тасымал, 4 активті тасымал

• 4 пассивті тасымал, 2 пассивті тасымал, 3 пассивті тасымал, 4 активті тасымал

• 2 пассивті тасымал, 1 пассивті тасымал, 4 пассивті тасымал, 3 активті тасымал

Үйректердің су өткізбейтін қасиеттерінің құпиясы

Үйректердің ерекше қауырсындары бар, олардың қауырсындары сыртқы қауырсындары мен үлпілдек жастықшаларынан тұратын спецификалық құрылымға ие, олар ауаны ұстап, құстың денесі мен суық су арасында ауа қабатын құрайды. Бұл ауа қабаты оқшаулау қызметін атқарады және суда жүзетін құстардың денесін жылы ұстауға көмектеседі. Үйректерде құйрықтың түбінде май бөлетін арнайы май бездері бар. Құстар бұл майды қауырсындарына жағып, олардың су өткізбейтін қасиетін күшейтеді. Бұл қауырсындарды құрғақ ұстауға және дымқыл қауырсындар арқылы жылудың жоғалуын болдырмауға көмектеседі.

Липидтер су өткізбейтін жабындарды құруда қандай қызмет атқарады?

• Жүйке сигналдарын беруге қатысады.

• Ағзаның терморегуляциясын жүзеге асырады.

• Энергетикалық резервті құруға қатысады.

• Ішкі ағзаларды механикалық зақымданудан қорғайды.

Ананас кулинарияда

Ананас құрамында бар өте қызықты зат бромелайн. Бромелайн етті жұмсақ, әрі балғын ете алады, әсіресе егер сіз оны қатты және сапасыз ет кесектерін маринадтау үшін қолдансаңыз. Ананастың тәтті және жемісті дәмі бар, ол еке жағымды тәттілік пен дәм қосады. Бұл әсіресе маринадтағы қышқыл немесе ащы ингредиенттермен жақсы үйлеседі. Ананас сонымен қатар етті ылғалдандыруға көмектеседі, бұл оны шырынды етеді және пісіру кезінде шамадан тыс кебуін болдырмайды.

Бромелайн гидролаза класындағы ферменттердің қай тобына жататынын анықтаңыз.

• протеаза

• Мальтаза

• амилаза

• липаза

Нәруыздардың қандай қызметі организмдегі химиялық реакцияларды жылдамдатады:

• реттеуші

• құрылымдық

• трансфорттық

• ферментативтік

Хромосомалық аурулар геномдық және хромосомалық мутацияларға байланысты қалыптасады. кездесетін хромосома ауруларының қатарына трисомиялар жатады. Бұл кезде хромосома жұптарының бірінде қосымша 3-хромосома пайда болады.

Мысалы, Даун ауруында аутосом. 21-жұп бойынша трисомия болса, Патау синдромында 13-жұпта, Эдварс синдромында 18-жұбында болады. Гаметогенезде мейоздық бөлінудің бұзылуына байланысты әйелдерде жыныстық Х-хромосомалардың біреуі болмаса, Шерешевский-Тернер синдромы, керісінше бір хромосом артық болса - триплоид-Х (ер адамдарда Клайнфельтер) синдромының қалыптасуына әкеледі.

Жыныс хромосомасымен тіркесіп тұқым қуалайтын ауру:

• брахидактилия

• гемофилия

• арахнодактилия

• полидактилия

• алкаптонурия