13 дәріс

Үсу дегеніміз –

• төменгі температураның ұзақ әсер етуі нәтижесінде тіндердің зақымдануы

• жоғарғы температураның ұзақ әсер етуі нәтижесінде тіндердің зақымдануы

• дененің ысуы

Үсуге шалдығу белгілерін байқаған кезде :

• зардап шегушіні жақын маңайдағы жылы жерге апару, қатып қалған аяқ киімді, шұлықты, қолғапты шешу керек.

• зардап шегушіні қармен ысқылау керек

• зардап шегушінің киімін шешу керек

І дәрежелі үсікке шалдығуда алғашқы көмек:

• тоңған жерлерді қызарғанға дейін жылы қолмен, жеңіл уқалаумен, жүн матамен ысқылаумен, деммен жылыту керек, содан кейін мақта-дәкемен орау керек.

• тез жылыту, уқалау мен ысқылаудың қажеті жоқ. Зақымданған жерді жылу өткізбейтін таңғышпен ораңыз (дәке қабатын, қалың мақта қабатын, тағы дәке қабатын, үстіне клеенка немесе су жібермейтін мата).

• зақымданған аяқ-қолдар қол асты құралдарының көмегімен бекітіледі (тақтайша, фанера сынығы, тығыз картон), оларды таңғыштың үстіне салып дәкемен орайды.

ІІ - IV дәрежелі үсікке шалдығуда алғашқы көмек:

• тез жылыту, уқалау мен ысқылаудың қажеті жоқ. Зақымданған жерді жылу өткізбейтін таңғышпен ораңыз (дәке қабатын, қалың мақта қабатын, тағы дәке қабатын, үстіне клеенка немесе су жібермейтін мата)

• тоңған жерлерді қызарғанға дейін жылы қолмен, жеңіл уқалаумен, жүн матамен ысқылаумен, деммен жылыту керек, содан кейін мақта-дәкемен орау керек.

• жеңіл уқалау, жүн матамен ысқылау,мұз басып, көмекке шақыру

Термиялық күйік :

• ол ыстық сұйықтықтармен, бумен немесе жалынмен тікелей байланыс нәтижесінде пайда болады.

• ол терімен химиялық заттардың байланысуынан пайда болады.

• электр тогының тері арқылы өтуінен пайда болады.

Жеңіл гипотермия (32-35°C):

• Дірілдеу, ұйқышылдық, шатасу, сөйлеудің қиындауы, баяу реакция.

• Дірілдеудің тоқтауы, есінің нашарлауы, ұйқышылдық, бұлшықеттің қатаюы, жүрек соғуының баяулауы.

• Есінен тану, жүрек соғуының өте баяулауы, тыныс алудың бұзылуы, өлім.

Химиялық күйік :

• терімен химиялық заттардың байланысуынан пайда болады.

• ол ыстық сұйықтықтармен, бумен немесе жалынмен тікелей байланыс нәтижесінде пайда болады.

• электр тогының тері арқылы өтуінен пайда болады.

Ауыр гипотермия (<28°C):

• Есінен тану, жүрек соғуының өте баяулауы, тыныс алудың бұзылуы, өлім.

• Дірілдеу, ұйқышылдық, шатасу, сөйлеудің қиындауы, баяу реакция.

• Дірілдеудің тоқтауы, есінің нашарлауы, ұйқышылдық, бұлшықеттің қатаюы, жүрек соғуының баяулауы.

Қышқылдар мен сілтілер терінің тіндерін бұзады, олардың ауырлығы :

• химиялық заттың түріне, концентрациясына және байланыс уақытына байланысты.

• ыстық сұйықтықтардың, бумен немесе жалынмен тікелей байланысты.

• кернеуіне және ағза арқылы өту уақытына байланысты

Электрлік күйік:

• электр тогының тері арқылы өтуінен пайда болады.

• ол ыстық сұйықтықтармен, бумен немесе жалынмен тікелей байланыс нәтижесінде пайда болады.

• энергиялы сәулеленудің әсерінен пайда болады.