6lar 14 Ekim

Çinliler kendi kaynaklarında; Hunların ve Kök Türklerin kullandıkları keçe çadırlı arabalarını, “Çadırlarını keçeden yaparlar, konargöçer bir hayat yaşarlar. Yazın serin, kışın sıcak yerlere çekilirler.” Cümleleriyle ifade etmişlerdir. Çin kaynaklarına göre Hunlar ve Kök Türklerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

• Gök Tengri dinine inanmışlardır.

• Yerleşik hayata geçmişlerdir.

• Yaylak ve kışlak hayatı sürmektedirler.

• Güçlü devletler kurmuşlardır.

Bozkırda konargöçer hayat tarzını benimseyen Türkler; ekip biçme zamanını, yazlık ve kışlık göç tarihlerini belirlemek için gökle ilgili olaylara bakarak takvimler yapmışlardır. Bu sayede zamanı sistemli hâlde kullanmaya başlamışlardır. Bir müddet sonra “On İki Hayvanlı Türk Takvimi”ni oluşturmuşlardır. Bu metinde Türklerin aşağıdaki bilim dallarından hangisiyle ilgili çalışmalar yaptığı vurgulanmaktadır?

• Tarih

• Astronomi

• Hukuk

• Edebiyat

I. Türkler arasında “Gök Tanrı inancı” yaygındı. II. Orta Asya’da Türkler ölümden sonra hayatın devam ettiğine inanır, bundan dolayı ölen kişi kıymetli eşyalarıyla beraber “kurgan” adı verilen mezarlara gömülürdü. III. Ölen kişinin arkasından “töre” adı verilen cenaze töreni yapılırdı. IV. Mezarların etrafına ölen kişinin öldürdüğü düşman sayısı kadar “balbal” dikilirdi.

İlk Türk devletlerinin dini anlayış ve uygulamalarıyla ilgili verilen numaralandırılmış cümlelerden hangisi yanlıştır?

• IV

• III

• II

• I

Hükümdarlar, ülkeyi ………. denilen yazısız hukuk kurallarına göre yönetirlerdi. Devlet yapısında hukukun üstünlüğü hâkimdi. Bu hukuk kuralları ilk kez ……………… Dönemi’nde yazılı hâle getirildi.

Anlam bütünlüğünü sağlamak için metindeki boşluklara yazılması gereken kavram ve devlet hangisinde doğru bir sırayla verilmiştir?

• töre-Uygurlar

• kurgan-Asya Hunları

• kurgan-Uygurlar

• töre-Köktürkler

Türkistan’da (Orta Asya) konargöçer yaşayan Türkler, özellikle ekonomik şartların zorlaşmasından dolayı, başka yerlere göç etmeye başlamışlardır. Yıllar içerisinde de iklim şartları, dış baskılar, nüfus artışı, bağımsız yaşama arzusu vb. nedenlerden dolayı göçler devam etmiştir. Türkler göçler sayesinde Türkistan dışında çeşitli devletler kurmuşlardır. Gittikleri yerlere kültürlerini taşımışlar ve başka kültürlerle etkileşim içine girmişlerdir. Avrupa’ya uzanan Türk göçleri sayesinde Kavimler Göçü (375) başlamış ve bugünkü Avrupa devletlerinin temelleri atılmıştır. Metindeki bilgilerden hareketle

Türklerle ilgili;

I. Kavimler göçü kaçıncı yüzyılda yaşanmıştır?

II. Türklerin, Türkistan’dan göç etme sebepleri nelerdir?

III. Türkler, Türkistan dışında hangi devletleri kurmuşlardır?

sorularından hangilerinin cevaplarına ulaşılabilir?

• Yalnız I

• Yalnız III

• I ve II.

• I, II ve III

İslam öncesi Türk devlerinde önemli bir yeri olan Kurultay ile ilgili verilen bilgilerden;

I. Önemli meseleler Kurultay’da (kengeş, toy) görüşülür, son sözü hakan söylerdi.

II. Kurultay bir karar alma meclisiydi.

III. Hatun, Hakan’ın eşi olup devlet yönetiminde söz sahibiydi.

IV. Kurultayda Hakan’ın yanında oturur, Hakan olmadığı zaman kurultaya başkanlık ederdi.

Hangisi yanlıştır?

• I

• II

• III

• IV

Türklerin göçebe yaşam tarzı, hangi coğrafi faktörlerden etkilenmiştir? Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu durumu en iyi açıklar?

• İklim değişiklikleri

• Tarım arazilerinin genişlemesi

• Yerleşik hayata geçiş

• Askeri fetihler

Türklerin göçebe yaşam tarzının sosyal yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

I. Göçebe yaşam, aile bağlarını güçlendirirdi.

II. Göçebe topluluklar, yerleşik hayata geçişte zorluklar yaşarlardı.

III. Göçebe yaşam, ekonomik bağımsızlık sağlardı.

IV. Göçebe topluluklar, sürekli olarak aynı bölgede yaşarlardı.

• I

• II

• III

• IV

Türklerin tarih boyunca kurduğu devletlerin yönetim şekilleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

I. Türk devletlerinde genellikle monarşi hâkimdi.

II. Türk devletlerinde halkın yönetime katılımı yaygındı.

III. Türk devletlerinde yönetim, genellikle askeri liderler tarafından yürütülürdü.

IV. Türk devletlerinde yönetim, demokratik seçimlerle belirlenirdi.

• I

• II

• III

• IV

Türklerin geleneksel sanatları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

I. Türkler, geleneksel el sanatlarında genellikle doğa motiflerini kullanmışlardır.

II. Türk halı dokuma sanatı, dünya çapında tanınmaktadır.

III. Türk sanatında metal işçiliği, önemli bir yer tutar.

IV. Türk sanatında resim sanatı, en yaygın olanıdır.

• I

• II

• III

• IV