fraszki

PRZECZYTAJ FRASZKĘ JANA KOCHANOWSKIEGO:

Do gościa

Nie pieść się długo z mymi książeczkami,

Gościu, boć rzeką: "Bawisz się fraszkami".

ZAZNACZ PRAWDZIWE ODPOWIEDZI:

• W wierszu użyto słowa "fraszka" w znaczeniu "drobnostka, błahostka".

• Wypowiedź podmiotu lirycznego jest żartobliwym ostrzeżeniem.

• W utworze nie został wskazany odbiorca liryczny.

• Podmiot liryczny nie może być tu identyfikowany z autorem utworu.

Co oznacza:

"zaprzątać sobie głowę fraszkami"?

• Wymyślać zabawne historyjki.

• Czytać fraszki różnych autorów.

• Zajmować się nieistotnymi sprawami.

• Pamiętać o obowiązkach.

PRZECZYTAJ FRASZKĘ JANA KOCHANOWSKIEGO:

Na młodość

Jakoby też rok bez wiosny mieć chcieli,

Którzy chcą, żeby młodzi nie szaleli.

Z WYPOWIEDZI OSOBY MÓWIĄCEJ W WIERSZU WYNIKA, ŻE:

• okazuje wyrozumiałość dla młodych.

• upomina młodych za szaleństwa.

• dziwi się, że młodość jest szalona.

• żałuje minionych lat młodości.

PRZECZYTAJ FRASZKĘ JANA KOCHANOWSKIEGO:

Na młodość

Jakoby też rok bez wiosny mieć chcieli,

Którzy chcą, żeby młodzi nie szaleli.

CZASOWNIKI "chcą", "chcieli" ODNOSZĄ SIĘ:

• do wszystkich ludzi.

• do młodych używających życia.

• do osób zgorszonych zachowaniem młodych.

• do czytelników.

PRZECZYTAJ FRASZKĘ JANA KOCHANOWSKIEGO:

Na starość

Biedna starości, wszyscy cię żądamy,

A kiedy przyjdziesz, to zaś narzekamy.

SŁOWA "Biedna starości, wszyscy cię żądamy..." oznaczają, że:

• nie uchronimy się przed starością.

• chcemy dożyć sędziwego wieku.

• chcemy szybko stać się dorośli.

• nie chcemy się zestarzeć.

PRZECZYTAJ FRASZKĘ JANA KOCHANOWSKIEGO:

O miłości

Próżno uciec, próżno się przed miłością schronić,

Bo jako lotny nie ma pieszego dogonić?

ZE SŁÓW OSOBY MÓWIĄCEJ W WIERSZU WYNIKA, ŻE:

• człowiek może sobie wybrać obiekt uczuć.

• jest bezradny wobec miłości.

• często się zakochuje.

• nie zakocha się, jeśli będzie chodził na piechotę.

Do jakiego motywu nawiązuje poeta w zakończeniu tej fraszki?

• Do koła Fortuny.

• Do świata jako teatru.

• Do miłości jako wojny.

• Do życia jako wędrówki.

Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi:

• Wyraz "fraszki" oznacza tu rzeczy mało ważne.

• W tekście pojawia się wyliczenie rzeczy, które niewiele znaczą, choć wydają się człowiekowi cenne.

• W wierszu jest apostrofa do ludzi, którzy czytają ten tekst.

• W tym utworze poeta nawiązuje do Biblii.

PRZECZYTAJ FRASZKĘ JANA KOCHANOWSKIEGO

Na lipę

Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie!

Nie dójdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie,

Choć się nawysszej wzbije, a proste promienie

Ściągną pod swoje drzewa rozstrzelane cienie.

Tu zawżdy chłodne wiatry z pola zawiewają,

Tu słowicy, tu szpacy wdzięcznie narzekają.

Z mego wonnego kwiatu pracowite pszczoły

Biorą miód, który potym szlachci pańskie stoły.

A ja swym cichym szeptem sprawić umiem snadnie,

Że człowiekowi łacno słodki sen przypadnie.

Jabłek wprawdzie nie rodzę, lecz mię pan tak kładzie

Jako szczep napłodniejszy w hesperyskim sadzie.

ZAZNACZ PRAWDZIWE ODPOWIEDZI:

• Podmiotem lirycznym jest właściciel domu w Czarnolesie.

• W tym tekście lipa zachęca gościa, żeby odpoczął w jej cieniu.

• W końcówce fraszki pojawia się nawiązanie do mitologii greckiej.

• Pointą fraszki jest to, że lipa jest dla jej właściciela cenniejsza niż złoto.

PRZECZYTAJ FRASZKĘ JANA KOCHANOWSKIEGO:

Na dom w CZARNOLESIE

Panie, to moja praca, a zdarzenie Twoje;

Raczyż błogosławieństwo dać do końca swoje! 

Inszy niechaj pałace marmurowe mają 

I szczerym złotogłowem ściany obijają, 

Ja, Panie, niechaj mieszkam w tym gniaździe ojczystym,

A Ty mię zdrowiem opatrz i sumnieniem czystym, 

Pożywieniem ućciwym, ludzką życzliwością, 

Obyczajmi znośnymi, nieprzykrą starością.

ZAZNACZ WSZYSTKIE POPRAWNE ODPOWIEDZI:

• Podmiot liryczny możemy w tej fraszce identyfikować z autorem.

• Złotogłów to nazwa potrawy podawanej na królewskim dworze.

• Osobie mówiącej w wierszu nie zależy na bogactwie, cieszy się tym, co ma.

• Wartości duchowe są dla podmiotu lirycznego ważniejsze niż materialne.