Морфология

Қазіргі қазақ тілінде үстеу қандай сөз табы болып табылады? (көп жауапты)

• Лексика-семантикалық

• Морфологиялық жағынан ерекшеленген дербес

• Грамматикалық тұлғалармен түрленетін

• Грамматикалық катогориялары бар

• Қазақ тілінде түрленетін сөз табы

Қазіргі қазақ тіліндегі үстеулер құрамы жағынан нешеге бөлінеді?

• екіге бөлінеді

• үшке бөлінеді

• беске бөлінеді

• төртке бөлінеді

Барыс септігінің көнеленуі негізінде жасалған үстеулер

• мұнда, анда

• түнде, қапыда

• түс ауа, кеш бата

• кешке жақын, түнге дейін

Жатыс септігінің көнеленуі арқылы жасалған үстеулер

• кешке, әзірге

• астында, үстінде

• түнде, мұнда

• босқа, текке

Шығыс септігінің көнеленуі арқылы жасалған үстеулер (көп жауапты)

• биыл, жаздыгүні

• шалқасынан, қырынан

• бостан-босқа

• таңнан кейін,түннен бері

Сөйлемдегі үстеудің қызметін анықта:

Жайнағаның қараңғы түнде құлындай шыңғырған дауысы естілді (Мұқанов)

• толықтауыш

• анықтауыш

• мезгіл пысықтауыш

• пысықтауыш

Кейбір үстеу сөйлем аяғында жіктеліп, баяндауыш болады. Сол сөйлемді табыңыз.

• Іркітің де сонда, өлген малдың тері-терсегі де сонда, төлің де сонда (Мүсірепов).

• Жандыкең лажсыздан өзінің артықтау кеткенін түсінді ме (Айымбетов).

• Ерекше бір азап дүниесінен келгендей (Әуезов).

• Құнанбай бағанадан әзіл салғанда да, әдейі соған шұқшиған (Әуезов).

Зат есіммен, сын есіммен тіркесіп келіп, кейде анықтауыш қызметін атқарады.

• Талайды осы күні-ақ жүрмін көріп.

• Біразы - уылжыған жас, бірқатары - сақалдары күректей мұжықтар.

• бірталай уақыт өтті

• талай қыранды көріп өткен.

Үстеулер сөйлемде септеліп, заттанып толықтауыш болады

• Бірталайымен қол алысып амандасты (Мүсірепов)

• Қозы екі қомағай ауыздың кергісінде қанжоса болып дар-дар айырылды

• Қапаш-күпаш қорққорқ етіп қомағай қанды ауыздар асайды.

• Осынша өнер тауып асқан адам (Шәкәрім).

А.Байтұрсынұлы көрсеткен үстеу түрлерінің 2 түрі өзгеріссіз қалды. Ал "нықтаулық үстеуі" қазір қалай аталады?

• мезгіл үстеу

• нықтаулық үстеу

• сынаулық үстеу

• мөлшер үстеу

• өлшеулік үстеу