СИНТАКСИС №6 КУИЗ

Құрамындағы жай сөйлемдердің бірі екіншісінің жүзеге асу шартын білдіретін сабақтастың түрі:

• мезгіл бағыныңқы
• шартты бағыныңқы
• себеп бағыныңқы
• қарсылықты бағыныңқы

Шартты рай тұлғасы арқылы жасалатын сабақтас түрі

• мақсат бағыныңқы
• себеп бағыныңқы
• қимыл-сын бағыныңқы
• шартты бағыныңқы

“Сол кезде сен бірден бермегенде, мен тартып алар едім.” Сабақтастың қай түрі

• шартты бағыныңқы
• себеп бағыныңқы
• мезгіл бағыныңқы
• мақсат бағыныңқы

Шартты бағыныңқы сабақтасты тап:

• Оның жауабын естімейінше, сынай да алмады
• Дүкеннің жабық екенін біле тұра, барып көргісі келді
• Абай анасының барғанын білсе де, бардыңыз ба деп сұрады
• Ол дүкенге бара жатқанда, алдынан ит атып шықты.

Қарсылықты бағыныңқы сабақтастың бағыныңқы сыңары қандай сұраққа жауап береді?

• қалай? қайтіп?
• қайтсе де? қайткенмен?
• қашан? қай кезде?
• не мақсатпен? қалай?

Қарсылықты бағыныңқыны тап:

• Жау жақындаған соң, садақтарын дайындады
• Күн батар алдында оянып, мең-зең күйде қалды
• Дауыл болатынын біле тұра, алыс жолға шығып кетті
• Олар ішке кіргенге дейін, ешкім тамақтан алмады

Себеп бағыныңқы сабақтасты тап

• Ол үйге кеш келді, сондықтан мазаламадым
• Жұмысы ауыр болған соң, шаршап жүр
• Ол ойына ештеңе алмастан, ұйқыға кетті
• Жаңбыр жауып тұрса да, жұмысын тоқтатпады

Мақсат бығыныңқының жасалу жолын анықта

• Ол үйге ерте келу үшін, жұмыстан сұранды
• Айдостың үйіне сұранғандықтан, жұмысын бітіріп кетті
• Айласын түсінбейінше, алдана бересің
• Күн бата қиналғаны болмаса, бәрі жақсы

Қимыл-сын бағыныңқы сабақтасты анықтау үшін басыңқы сыңардан, бағыныңқы сыңарға қандай сұрақ қойылады?

• қанша?
• қашан?
• қалай?

• не мақсатпен?

Мезгіл бағыныңқыны тап:

• Ауырып тұрған соң, ештеңеге мазасы болмады
• Ол кешігіп қалдым деп, жылап жіберді
• Тамақ ішіліп болған соң, далаға шықтық
• Анасынан жаңа туғандай, аппақ болып отыр.