HALK HİKÂYESİ

Aşağıdakilerden hangisi dinî destansı hikâye özelliği taşır?

• Dede Korkut Hikâyeleri

• Cenknâmeler

• Kerem ile Aslı

• Âşık Garip Hikâyesi

• Leyla ve Mecnun

Gerçek ya da gerçeğe yakın olaylar anlatılır. Geleneksel bir içeriği olan, kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarılan halk edebiyatı ürünlerindendir. Genellikle aşk ve kahramanlık konularını işler. Kişilerin olağanüstü özellikleri oldukça sınırlıdır. Belirli anlatıcıları vardır. Bu kişiler genellikle meddahlardır. Nazım-nesir iç içedir. Kerem ile Aslı, Ferhat ile Şirin, Arzu ile Kamber örneklerinden birkaçıdır.

Bu parçada tanıtılan yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?

• Hikâye

• Masal

• Destan

• Halk hikâyesi

• Efsane

Aşağıdakilerden hangisi halk hikâyeleri ile ilgili özelliklerden biri değildir?

• Çoğunlukla aşk ve kahramanlık konuları işlenir.

• Nazım-nesir karışık oluşturulur.

• İlk ağızdan söylendiği gibi yazıya geçirilmiştir.

• Bu hikâyelerde yer yer olağanüstü unsurlara da rastlanır.

• Oluşturuldukları çağdaki halk kültürünü, siyasal ve sosyal yaşantıyı yansıtır.

Bir zamanlar İran'ın güzel bir beldesi olan İsfahan şehrinde çok adaletli, merhametli, güçlü, kuvvetli bir padişah varmış. Hazineleri altınlarla dolu olan bu padişahın çocuğu olmuyormuş. Gece gündüz evlat hasretiyle yanıp tutuşan bu padişah, derdini kederini biraz olsun unutabilmek için İsfahan'ın en güzel yerine eşi benzeri olmayan bir saray yaptırmaya karar vermiş. Hazinedarı olan Keşiş'i bir gün huzura çağırtmış. Bu Keşiş'in de hiç çocuğu yokmuş. Padişahla Keşiş aynı dertle yanıp tutuşurlarmış. Huzura gelen Keşiş'le birlikte sarayın planını yapmışlar. Daha sonra zamanın bütün mimarlarını, ustalarını ve bahçıvanlarını saraya toplamış ve nasıl bir saray istediğini onlara da anlatmış.

Yukarıda bir bölümü verilen halk hikâyesi aşağıdakilerden hangisidir?

• Kerem ile Aslı 

• Ferhat ile Şirin

• Arzu ile Kamber

• Tahir ile Zühre

• Yusuf ile Züleyha

 I.  Üç orijinal yazması vardır.

            II. Olaylar mensur, diyaloglar manzumdur.

            III.O dönemin kültürel unsurlarını yansıtmıştır.

            IV.Ahenk; nesir kısmında secilerle, nazım kısmında aliterasyonlarla sağlanmıştır.

            V. Anlatıcı, gözlemci bakış açısına sahiptir.

"Dede Korkut Öyküleri"yle ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

• I

• II

• III

• IV

• V

Halk topluluğu önünde, hikâyeci âşıklar tarafından söylenen, nesir ve nazım karışık hikâye çeşidine halk hikâyesi denir. Yazarları belli olmayan bu hikâyelerin çoğunun konusu Kerem ile Aslı, Tahir ile Zühre, Âşık Garip’te olduğu gibi sevgidir. Köroğlu gibi kahramanlık hikâyeleri de vardır. Halk hikâyelerinde mensur kısımlar taklitler ve jestlerle, manzum kısımlar ise saz çalarak söylenir. Bu hikâyelerde de olağanüstü olaylara çok yer verilmiştir. Halk hikâyesi, destan çağları geçtikten sonra, eski destanların yerini tutmuştur. Bugün ise modern romanla tiyatro ve sinema halk hikâyesinin yerini almıştır.

Bu parçada halk hikâyesi ile ilgili aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yoktur?

• Halk hikâyelerinin konuları nelerdir?

• Halk hikâyeciliğinin ünlü yazarları kimlerdir?

• Halk hikâyesi örnekleri nelerdir?

• Halk hikâyesinin tanımı nedir?

• Halk hikâyesinin yerini günümüzde hangi türler tutmaktadır?

(I) Türk edebiyatının destan geleneğinden halk hikâyeciliğine geçiş dönemi eseri olan Dede Korkut Hikâyeleri, Türk boylarının Kafkasya ve Azerbaycan yörelerindeki yerleşme, yurt kurma ve akınlarını konu alır. (II) Kitabın asıl adı “Kitâb-ı Dedem Korkud Alâ Lisân-ı Tâife-i Oğuzân”dır. (III) Dede Korkut, Oğuz boylarının destanlaşmış hikâyelerini derli toplu bir biçimde aktaran bir anlatıcıdır. (IV) Ağır ve sanatlı bir dili olan Dede Korkut Hikâyeleri’nin tamamı düzyazı biçimindedir. (V) Dede Korkut’un anlattığı bu hikâyeler, ancak XV. yüzyılda yazıya geçirilebilmiştir.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?

• I

• II

• III

• IV

• V

İnsanoğlunun hikâyeye ilgi duyması ve onu sevmesinin başlıca sebeplerinden biri meraktır. “Ne olmuş, nasıl olmuş, neden olmuş, sonra ne olmuş?” sorularında barizleşen insanın merak duygusu onu hikâyeye götürür. Merak duygusu çoğu zaman onun “hoşça vakit geçirme” arzusuna hizmet etmiştir. Ancak söz konusu sorular ve yazarın bunlara verdiği cevaplar basit bir merakın cevabı olmaktan kurtuldukça ciddi manada gerçeğin kapılarını aralamaya başlar. Bunlar insanın bizzat kendisi ve kendisini kuşatan hayata dair gerçeklerdir.

Bu parçada hikâye türü ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

• İnsanoğlunun hikâyeye ilgi duymasının sebeplerinden birinin merak olduğuna

• Bazı sorularla insanın merak duygusunun daha da belirginleştiğine

• Merak duygusunun insanın hoşça vakit geçirme arzusunu karşılayacağına

• Hikâyeyi okuyan herkesin gerçeğin kapılarını aralayacağına

• Hikâyelerdeki gerçekliğin aslında kişinin kendi gerçeği olduğuna