PAT B. S.

Karya sastra Sunda anu diréka dina wangun basa ugeran (puisi) disebut ….

• Novel

• Pupuh

• Guguritan

• Sajak

• Sisindiran

Tengetan istilah ieu dihandap:

a. wangun sajak

b. rasa

c. amanat

d. gaya basa

e. diksi

f. wirahma

g. jejer

 

Salian ti ngabogaan unsur nu bisa katémbong langsung, sajak ogé boga adegan batin nu kudu diteuleuman atawa dirasakeun heula ngaliwatan maca. anu kaasup kana adegan batin dina istilah di luhur nyaeta...

• a – c – f – e

• b – c – f – g

• a – d – e – g

• a – b – d – e

• b – c – d – g

Gaya basa  jeung pilihan kecap dina sajak kaasup kana ….

• Unsur instrinstik

• Adegan lahir

• Padika nyieun sajak

• Adegan Batin

• Ciri sajak

Dongeng anu eusina nyaritakeun sasatoan kalawan paripolahna saperti manusa, disebut dongeng ....

• Mite

• Sage

• Legenda

• Parabel

• fabel

Dongeng anu raket patalina jeung kapercayaan masarakat kana bangsa lelembut atawa perkara nu gaib, disebut dongeng ....

• Fabel

• Parabel

• Sasakala

• Sage

• Mite

Rupaning hal atawa perkara nu rek ditepikeun ku pangarang dina karyana disebut struktur dongeng ...

• Jejer

• Latar

• Palaku

• Amanat

• Galur

Jaman baheula di nagara Parahiyangan aya hiji Raja jenenganna Prabu Suging Plebangkara. Hiji mangsa Prabu Suging Plebangkara ngempelkeun wadia balad. Teu kantung kasepuhan Mamang Lengser oge diangkir. Maksad inyana seja sawala rehingna seja bubujeng ka leuweung larangan.

 

Tutas maca sempalan dongeng diluhur hidep boga gambaran ... anu bisa dijadikeun totonden kahirupan keur bangsa jeung nagara.

• Yen ngarana raja Parahiangan baheula teh ngarana Suging Plebangkara.

• Yen Raja sabenerna teu meunang bubujeng ka leuweung larangan.

• Yen anu disebut Lengser teh nyaeta kokolot di hiji nagara.

• Yen pamingpin teu meunang boga tekad jeung kalakuan hayang untung bari ngalanggar hukum.

• Yen moro ka leuweung larangan teu meunang iwal ti raja.

JÉNGKOL

 

           Jaman baheula aya hiji nini-nini ngaranna Ambu Uti. Éta Ambu Uti ditinggalkeun maot ku salakina.

           Hiji mangsa Ambu Uti kadatangan hiji lalaki, anu maksudna rék mileuleuheungkeun ka Ambu Uti. Gancangna carita pruk baé Ambu Uti téh kawin jeung éta lalaki. Sanggeus lila Ambu Uti rumah tangga, teuing ku naon sababna salaki Ambu Uti téh ujug-ujug ngéwaeun ka Ambu Uti. Malah dina hiji mangsa mah teu pupuguh der maséaan Ambu Uti nu tanpa dosa téa, tepi ka pipisahanana. Malah salakina téh nepi ka téga ngucapkeun cadu sagala lamun daék deui ka Ambu Uti.

           Nya ti harita Ambu Uti téh teu boga panyalindungan, anak teu boga, kitu deui baraya teu boga, tungtungna Ambu Uti téh brek baé gering ripuh pisan, malah tepi ka maotna.

           Sanggeus mangtaun-taun Ambu Uti teu aya dikieuna, dina kuburan Ambu Uti aya hiji tangkal anu jadi, anu lila ti lila mah éta tangkal téh beuki gedé malah tepi ka buahan pisan. Ari buahna éstuning matak pikabitaeun anu ningal. Rék teu pikabitaeun kumaha atuh, da salian ti handap téh buahna paranjang jaba baradag.

           Duka naon sababna, dina hiji mangsa ujug-ujug jorojoy baé urut salaki Ambu Uti téh hayangeun ngalongok kuburan Ambu Uti, dina pikiranana itung-itung bari nyekar.

           Barang datang kana kuburan Ambu Uti, kacida bengongna ningal tangkal anu jadi di kuburan téh. Keur mah tangkalna mani ngarampidak, turug-turug buahna matak pikabitaeun, tuluy baé manéhna ngaléngkah rék ngala éta buah. Tapi anéh sakitu buah rantuy jeung harandap téh dadak sakala bet jadi teu katepi, lantaran ngadadak tangkal téh ngaluhuran, mani jéngké-jéngké manéhna téh balas ku hayang nepi kana éta buah, tapi buahna kalah morongkol. Nya ti harita pisan ku manéhna éta buah téh dingaranan JÉNGKOL, da bongan cenah sukuna mani jéngké-jéngké ari buahna kalah morongkol.

 

 

Kajadian anu pamohalan dina téks dongéng Jéngkol nya éta ...

• jaman baheula aya hiji nini-nini ngaranna Ambu Uti. Éta Ambu Uti ditinggalkeun maot ku salakina

• hiji mangsa Ambu Uti kadatangan hiji lalaki, anu maksudna rék mileuleuheungkeun ka Ambu Uti.

• salaki Ambu Uti téh ujug-ujug ngéwaeun ka Ambu Uti. Malah dina hiji mangsa mah teu pupuguh der maséaan Ambu Uti nu tanpa dosa tepi ka pipisahanana

• sanggeus mangtaun-taun Ambu Uti teu aya dikieuna, dina kuburan Ambu Uti aya hiji tangkal anu jadi, anu lila ti lila mah éta tangkal téh beuki gedé malah tepi ka buahan.

• buah rantuy jeung harandap téh dadak sakala bet jadi teu katepi, lantaran ngadadak tangkal téh ngaluhuran, mani jéngké-jéngké manéhna téh balas ku hayang nepi kana éta buah, tapi buahna kalah morongkol.

Bandung

                     Karya: Eddy D. Iskandar

Mun Seug Nataan Jalan

Dipati Ukur Sulanjana Ranggamaléla

Wastukancana Siliwangi Pajajaran

Loba Kéneh Ngaran-Ngaran Karuhun

Nu Kalindih Ku Nu Lian

 

Mun Seug Nataan Papan Réklame

China Town Pizza Hut Sukiyaki

Mcdonald Kentucky Hoka Hoka Bénto

Ngaran Urang Mah Nyalingkir

Kapipir - Pipir

Dina sajak di luhur eusina nyaritakeun …..

• Ngaran ngaran jalan anu make ngaran karuhun Sunda, tapi ayeuna mah geus kaéléhkeun pamorna ku ngaran ngaran jalan anyar.

• Kaayaan Bandung jaman Baheula

• Ngaran jalan nu aya di Jawa Barat

• Nyaritakeun situ – situ anu aya di Bandung

• Kaayaan basa jaman perang dipatiukur

Paménta Tilu Rupa

Jaman baheula aya hiji jalma anu hirupna malarat rosa. Hiji poé nalika manéhna keur di leuweung, kadéngé aya sora euweuh rupa, “Ujang, ku sabab manéh sakitu prihatinna, ayeuna paménta manéh dikabulkeun. Manéh meunang ménta tilu rupa. Pék rék ménta naon baé ogé. Dina sakali ménta éta batu kudu dialungkeun hiji!”

 

Sadatangna ka imahna, manéhna rék nyoba ménta beunghar. Tapi tuluy kapikir rék ménta duit baé. Da mun téa mah tuluy dibéré kuda, sapi, atawa ingon-ingon, kacipta réncédna da kudu dijual heula. Ari boga duit mah apan hayang naon baé gé bisa. Tapi manéhna kacalétot ngomong. Maksudna hayang loba duit, ari pok bet hayang loba ceuli. Barang keleweng téh batu dialungkeun, ngan breng baé awakna pinuhku ceuli. Mani kawas tunggul anu pinuh ku lémbér. Tukang angon gogoléran ceurik, awahing ku gila nénjo awak sorangan. Handeueuleun deuih, pédah paméntana anu kahiji geus mubadir.

 

 

Kajadian anu pamohalan dina téks dongéng Paménta Tilu Rupa nya éta ...

• jaman baheula aya hiji jalma anu hirupna malarat rosa.

• manéhna ménta hayang loba duit, ari pok bet hayang loba ceuli. Barang keleweng téh batu dialungkeun, ngan breng baé awakna pinuh ku ceuli.

• hiji poé nalika manéhna keur di leuweung, kadéngé aya sora euweuh rupa

• ku sabab manéhna sakitu prihatinna, ayeuna paménta manéhna dikabulkeun. Manéhna meunang ménta tilu rupa.

• tukang angon gogoléran ceurik, awahing ku gila nénjo awak sorangan. Handeueuleun deuih, pédah paméntana anu kahiji geus mubadir.