6. sınıf deneme

Çekim ekleri, sözcüğe yeni bir anlam kazandırmaz. Ancak sözcüğün diğer sözcüklerle bağ kurmasını ve cümlede farklı görevler almasını sağlar. Yapım ekleri ise sözcüğe yeni bir anlam kazandırır.

Buna göre aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi hem yapım hem de çekim eki almıştır?

• Zürafaların deri desenleri birbirinden farklıdır.

• Birçok hayvan türünün parmak izi yoktur.

• Ağaçlar yeryüzünün en eski canlılarındandır.

• Zebraların çizgileri onların nüfus cüzdanıdır.

İyelik ekleri, bir varlığın kime ya da neye ait olduğunu bildiren eklerdir.

Buna göre aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde iyelik eki yoktur?

• Sesi duyunca herkes balkona koştu.

• Eviniz hayırlı olsun, güle güle oturun.

• Biraz önce masanın üstündeydi saatin.

• Çalışmak istersen benim bilgisayarım müsait.

Birden fazla sözcüğün, yeni bir kavramı, nesneyi, durumu karşılamak için bir araya gelip kaynaşmasıyla oluşan sözcüklere birleşik sözcük denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisinde birleşik sözcük yoktur?

• Masmavi denizi hayranlıkla izledik.

• Oturma odasında iki tane çekyat vardı.

• Aşağı mahalledeki gecekonduları dün yıkmışlar.

• Akdeniz’de kavurucu sıcaklar başladı.

Aşağıda isim köklü ve fiil köklü sözcükler sınıflandırılırken bir yanlışlık yapılmıştır.

İsim Köklü Sözcükler= şekerlik, işçi, susuz, yakıt

Fiil Köklü Sözcükler= sevgi, tuzlu, yapıcı, bilgin

Buna göre hangi sözcükler yer değiştirirse bu yanlışlık giderilmiş olur?

• bilgin - şekerlik

• yakıt - tuzlu

• susuz - sevgi

• işçi - yapıcı

Yapım eki alan sözcüklere türemiş sözcük denir.

Buna göre aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi türemiş sözcüktür?

• Çok eskimiş bu eşyalar, artık yenilerini alalım.

• Yarışma için gönüllü olanlar ayağa kalktı.

• Törende okunan şiir herkesi duygulandırdı.

• Bu programda farklı yörelerin yemekleri tanıtılıyor.

Güneş Sistemi’nde 8 gezegen ve bunların çevresinde dönen 182 uydu vardır. Bunlara ek olarak milyarlarca asteroit ve trilyonlarca kuyruklu yıldız da Güneş’in çevresinde döner.

Bir gök bilimi terimleri sözlüğü oluşturulsa bu parçadaki sözcüklerden hangisine bu sözlükte yer verilmez?

• çevre

• asteroit

• uydu

• gezegen

Abdi Bey ve arkadaşı, bol ağaçlı sahil parkını gezdikten sonra biraz ferahlamak ve batan güneşi izlemek için limana doğru yürüdü. Arkadaşının sakinliği, Abdi Bey’in sabırsız ve çabuk parlamaya yatkın kişiliğine fena hâlde batıyordu.

“Batmak” sözcüğünün bu parçada kazandığı anlamlar aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

• Saplanmak, dokunmak - İncitmek, gücüne gitmek

• Berbat hâle gelmek, kirlenmek - Rahatsız etmek, tedirgin etmek

• Dünya’nın dönüşü dolayısıyla ufkun altına inmek - Hoşa gitmeyen bir duruma uğramak

• O hâle, o renge bürünmek - İçine işlemek, tesir etmek

“İnce” sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde “Bu kibar hâlleriyle insanların hayranlığını çabucak kazanıyor.” cümlesindeki “kibar” sözcüğünün eş anlamlısı olarak kullanılmıştır?

• Sarışın, ince ve uzun boylu bir adam misafirleri karşıladı.

• Şair dostum çok incedir, insanları incitecek sözler söylemez.

• Her şey uzun uzun düşünülmüş, ince hesaplar yapılmıştı.

• Çocuğun hırçınlaşması ve ince sesiyle ağlaması herkesi rahatsız etti

Aşağıdaki dizelerin hangisinde zıt anlamlı sözcükler kullanılmamıştır?

• Bir yıldız doğar çitin ardından, büyür Koyunlarım gider gibi olur, gelir

• Nasıl yaşayacağım ey deniz, senden uzak Yanıp sönüyor gibi gözlerimde fenerin

• Ey insan, başlayan her şey bitecek Kutlu arabalar geçecek yoldan

• Gök mavi, dal yeşil, tarla sarı olsun Kuşların çiçeklerin diyarı olsun

Kendinle baş başa yaşamak istersen

Pırıl pırıl yanan aydınlıklara, karanlıklara dal.

Bu dizelerde aşağıdaki söz sanatlarından hangisi vardır?

• Benzetme (Teşbih)

• Karşıtlık (Tezat)

• Kişileştirme (Teşhis)

• Konuşturma (İntak)