7.9 Жану

Көз қаратпайтын жалынмен ақ түсті түтін түзе жанатын реакция теңдеуі

• мыс+оттек=мыс (ІІ) оксиді

• көміртек+оттек=көміртек (IV) оксиді

• фосфор+оттек=фосфор (V) оксиді

• күкірт+оттек=күкірт (IV) оксиді

• темір+оттек=темір қағы (темір оксидтерінің қоспасы)

Оттек бар ыдысқа көмір түйірін салса, ол жалынсыз жанады. Сол ыдысқа әк суының ерітіндісін құйып шайқағанда ерітінді лайланады. Өйткені көмір жанған ыдыста түзіледі

• күкірт (IV) оксиді

• көміртек (IV) оксиді

• күкірт (VI) оксиді

• көміртек (ІI) оксиді

• фосфор (V) оксиді

Заттардың жылу және жарық бөліп, тотыға жүретін химиялық реакциясы

• тұтану температурасы

• оксидтену

• тотығу

• жану

• қосылу

Заттардың оттекпен әрекеттесу реакциясы

• оксидтену

• жану

• тұтану температурасы

• қосылу

• тотығу

Оттекте қатты қыздырғанда жанбай, баяу тотығып қара түсті оксид түзе жүретін реакция теңдеуі

• мыс+оттек=мыс (ІІ) оксиді

• көміртек+оттек=көміртек (IV) оксиді

• фосфор+оттек=фосфор (V) оксиді

• күкірт+оттек=күкірт (IV) оксиді

• темір+оттек=темір қағы (темір оксидтерінің қоспасы)

Оксидтер

• құрамы екі элементтен тұратын, біреуі металл болып келетін күрделі заттар

• құрамы екі элементтен тұратын, біреуі бейметалл болып келетін күрделі заттар

• құрамы екі элементтен тұратын, біреуі көміртек болып келетін күрделі заттар

• құрамы екі элементтен тұратын, біреуі күкірт болып келетін күрделі заттар

• құрамы екі элементтен тұратын, біреуі оттек болып келетін күрделі заттар

Жылу бөліп жанатын зат немесе заттар қоспасы

• оксид

• темір

• отын

• ағаш

• жану өнімдері

Баяу тотығу жатады

• қидың шіруі

• газдың жануы

• ағаштың жануы

• тамақтың пісуі

• көмірдің жануы

Оттек бар ыдыста түйірін салған кезде жалынсыз жана жүретін реакция теңдеуі

• мыс+оттек=мыс (ІІ) оксиді

• көміртек+оттек=көміртек (IV) оксиді

• фосфор+оттек=фосфор (V) оксиді

• күкірт+оттек=күкірт (IV) оксиді

• темір+оттек=темір қағы (темір оксидтерінің қоспасы)

Заттар ауада жанғанда да оксидтер түзеді. Бірақ заттар ауада оттекке қарағанда баяу жанады, өйткені

• ауа құрамындағы оттектің мөлшері бес еседей көп

• ауа құрамындағы оттектің мөлшері екі еседей аз

• ауа құрамындағы оттектің мөлшері екі еседей көп

• ауа құрамындағы оттектің мөлшері бес еседей аз

• ауа құрамындағы азоттың мөлшері бес еседейкөп