mayıs-13

Mustafa Kemal, Mondros Ateşkes Antlaşması ile ilgili Ali Fuat Cebesoy’a “Artık milletin bundan sonra kendi hakkını kendisinin araması ve müdafaa etmesi bizlerin de mümkün olduğu kadar bu yolu göstermemiz ve bütün bir ordu ile yardım etmemiz gerekmektedir.” demiştir. Mustafa Kemal Atatürk’ün yukarıdaki sözleri aşağıdaki olayların hangisinin yaşanacağının göstergesidir?

• A) Misakımillî Kararları’nın alınacağının

• B) Kuvayımillîye’nin kurulacağının

• C) Osmanlı Devleti’nin devam edeceğinin

• D) Mustafa Kemal’in tek başına savaşacağının

Birinci Dünya Savaşı öncesinde kapitülasyonlar nedeniyle Osmanlı ekonomisi zor durumdaydı. Ayrıca Osmanlı Devleti sanayi inkılâbı’nı gerçekleştiremediği için Avrupalı devletlerin açık pazarı haline geldi. Osmanlı Devleti ekonomisini düzeltmek için Avrupalı devletlerden borç para aldı. Borçlarını ödeyemeyince Avrupalı devletler borçlarını tahsil etmek için Duyun-u Umumiye İdaresini kurdular. Duyun-u Umumiye İdaresinin kurulması Osmanlı Devleti’nde;

I. Milli Egemenlik

II. Milli Bağımsızlık

III. Meşrutiyet

kavramlarından hangisine aykırıdır?

• A) Yalnız I

• B) Yalnız II

• C) I ve II

• D) I, II ve III

1. Metin “Selanik Mülkiye Rüştiyesinde iken mahallemizdeki Binbaşı Kadri Bey’in oğlu Ahmet askerî rüştiyeye (ortaokul) devam ediyordu ve askerî üniforma giyiyordu. Onu gördükçe ben de böyle giyinmeye hevesleniyordum. Subay olmam için askerî rüştiye sınavına girmeliydim. Annem asker olmamı istemediği için gizlice askerî rüştiye sınavına girdim.”

2. Metin “Askerî rüştiyede iken en çok matematik dersine ilgi duydum. Derslerimden daha zor işleri yapıyor ve matematik soruları hazırlıyordum. Matematik öğretmeni de bu soruları cevaplıyordu.”

3. Metin “İstanbul’daki harp okulunda okulun öğrencileri arasında okunmak üzere el yazımızla bir okul gazetesi çıkardık. Sınıf içinde küçük bir teşkilatımız vardı. Ben gazetenin yönetim kurulunda idim. Gazetenin yazılarını çoğunlukla ben yazıyordum.”

Yukarda verilen metinlerde sırasıyla Atatürk’ün hangi kişisel özelliklerinden söz edilmiştir?

• A) Kararlı - Çalışkan - Lider

• B) Kararlı - Çalışkan - Milliyetçi

• C) Milliyetçi - Çalışkan - Kararlı

• D) İleri görüşlü - Kararlı - Lider

Devletimizin iç ve dış bağımsızlığını tanıyan, toprak bütünlüğüne saygılı, işgal amacı taşımayan herhangi bir devletin teknolojik ve ekonomik yardımını memnu­niyetle karşılarız.

Buna göre Türk dış politikasının esasları için;

I. Bağımsızlığı esas alma,

II. Toprak bütünlüğüne saygı gösterme,

III. Genişleme ve yayılımcı olmama

yargılarından hangileri doğrudur?

• I ve II.

• I ve III.

• II ve III.

• I, II ve III

Fransız İhtilali ile yayılan milliyetçilik akımı, her milletin kendi devletini kurmasını amaçlamıştır. Bu düşünceye göre imparatorlukların içinde yaşayan her millet kendi ulus devletine sahip olmalıdır. Milliyetçilik akımı hızlı bir şekilde yayılmış ve imparatorlukların dağılmasında etkili olmuştur. Buna göre Osmanlı Devleti’nin aşağıdaki hangi özelliği milliyetçilik akımından olumsuz etkilenmesine neden olmuştur?

• A) Toprak kayıpları yaşaması

• B) Kapitülasyonlar vermesi

• C) Çok uluslu yapısı

• D) Yönetim şekli

İtalya ile Osmanlı Devleti arasında imzalanan Uşi Antlaşması’nın;

• Trablusgarp ile Bingazi İtalya’ya verilecek,

• Oniki Ada geçici olarak İtalya’ya verilecek,

• Trablusgarp halkı dini bakımdan halifeye bağlı kalacak maddelerine göre Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• A) Egemenlik alanı genişlemiştir.

• B) Adalarını koruyacak güçte değildir.

• C) Trablusgarp halkı ile kültürel bağları sürdürmeyi amaçlamaktadır.

• D) Toprak kaybetmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Musul meselesiyle ilgili olarak orada yaşayan halkın referandumla kendi geleceğini belirlemesi gerektiğini savunmuştur. Fakat Milletler Cemiyeti Türkiye’nin bu haklı talebini dikkate almayarak İngiltere’nin isteklerine uygun kararlar vermiştir. Bu gelişme aşağıdakilerden hangisine kanıt olarak gösterilebilir?

• A) Milletler Cemiyetinin uluslararası sorunlar karşısında tarafsızlığını koruyamadığına

• B) Türkiye’nin taleplerinin uluslararası hukuka aykırı olduğuna

• C) İngiltere’nin Milletler Cemiyetinin otoritesini sınırlamaya çalıştığına

• D) Uluslararası anlaşmazlıklarda ekonomik ilişkilerin temel belirleyici olduğuna

Ziya Gökalp, Yusuf Akçura, Gaspıralı İsmail ve Mehmet Emin Yurdakul gibi aydınların savunduğu bu fikir akımına göre Osmanlı Devleti dini, dili, soyu ve ülküsü bir olan topluma dayanarak ayakta kalabilirdi. Türkçülük akımı, Osmanlı yönetimi altında yaşayan Türklere millî bilinç kazandırmayı amaçlamıştır. Bu bilgide Türkçülük akımı ile ilgili aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yoktur?

• A) Hangi dönemde etkisini yitirmiştir?

• B) Osmanlı Devleti nasıl kurtarılabilirdi?

• C) Kimler tarafından savunulmaktadır?

• D) Ortaya çıkış amacı nedir?

19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin, uzun süren savaşlardan genellikle yenik ayrılması sonucu, savaş giderleri artmıştır. Bu giderleri ödemekte zorlanan Osmanlı Devleti, Kırım Savaşı sırasında İngiltere’den borç almıştır. Giderler arttıkça borç alınan devlet sayısı ve borç miktarı artmıştır. Zamanla alınan borçlar ödenemez duruma gelmiş, alacaklı devletlerin temsilcilerinden oluşan Düyun-u Umumiye idaresi kurulmuştur. Böylece Osmanlı Devleti’nin düzenli gelir kaynakları Düyun-u Umumiye tarafından denetim altına alınmıştır. Bu bilgiye göre Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• A) Ekonomik sıkıntılar yaşamaktadır.

• B) Egemenlik hakları korunmaktadır.

• C) İç işlerine müdahale edilmektedir.

• D) Dış borçlanmaya gidilmiştir.

Lozan Barış Antlaşması Türk dış politikası açısından bir dönüm noktası olmuştur. Bu antlaşma ile hem yabancı devletlerin Türkiye’nin iç işlerine karışmalarının önüne geçilmiş hem de “ekonomik bağımsızlık” yolunda önemli bir adım atılmıştır. Tüm bunlar, Türkiye’yi “tam bağımsız bir dış politika takip etme” imkânına kavuşturmuştur. Lozan Barış Antlaşması ile Türkiye’yi “tam bağımsız bir dış politika takip etme” imkânına kavuşturan olay nedir?

• A) Türkiye’nin yabancı devletlerle iyi ilişkiler geliştirmek istemesi

• B) Kapitülasyonlar ve Düyûn-u Umûmiye Teşkilatı’nın kaldırılması

• C) Türkiye’nin dostluk ve güvene dayalı ilişkiler kurmaya başlaması

• D) Türkiye’nin Lozan’da karşı tarafın her istediğini almasına izin vermemesi