ОС алгашкы "1"

Тақырып дегеніміз не?

• Мәтіндегі оқиға мен ойдың түйіні

• Сөйлемдердің байланысуы

• Тіркесіп келетін сөздер

• Сөйлемдегі сөздердің байланысы

Мәтінге ат қою деген дегеніміз не?

• ондағы негізгі ойды немесе тақырыпты қысқаша атау

• өзара мағыналық байланыста айтылады

• автордың айтайын деген басты пікірі

• мәтіндегі негізгі ой мен тақырыптың мазмұны

Аққу киелі құс. Аққудың мойны ұзын, тұмсығы қара, ұшы қызыл болып келеді. Аққудың қанаты үзын, мамығы ұлпа болады. Ол ұшқанда жаймен ұшады. Аққулар достықтың, мәңгіліктің белгісі.

• пайымдау мәтіні

• әңгімелеу мәтіні

• хабарлау мәтіні

• сипаттау мәтіні

Күз келді. Айнала алтын түске боялған. Ағаштардың жапырақтары сары, қызыл болып жерге түскен. Құстар жылы жаққа ұшуға дайындалуда.

• Әңгімелеу

• Сипаттау

• Пайымдау

• Баяндау

Ежелден адамдар үйді кірпіштен салуды ұнатқан.Себебі, кірпіш суда ерімейді, суықта үгілмейді. Ол күйдірілгендіктен берік болады. Қазір де кірпіш үй құрылысында, өнеркәсіп құрылыстарында пайдаланылады.

• Пайымдау

• Сипаттау

• Әңгімелеу

• Хабарлау

Әңгімелеу мәтіні деген не?

• бір нәрсе жөнінде әңгімелейді, хабарлайды.

• белгілі бір заттың, құбылыстың белгілерін көрсетеді, қандай екенін сипаттап суреттейді.

• бір нәрсе туралы неліктен солай айтылғанын дәлелдейді

• хабарлы сөйлем

Пайымдау мәтіні деген не?

• белгілі бір заттың, құбылыстың белгілерін көрсетеді, қандай екенін сипаттап суреттейді.

• бір нәрсе туралы неліктен солай айтылғанын дәлелдейді

• бір нәрсе жөнінде баяндайды, хабарлайды.

• хабарлы сөйлем

Бір күні Қожанасыр досына келсе, ол үйін тазалап жатыр екен. Қожа одан:

- Е, достым! Не істеп жатырсың? – деп сұрайды.

- Ә, Қожа екенсің ғой! Мынау ескірген киім, қағаз, кітап бәрін өртейін деп жатыр ем, - дейді досы.

- Қой, достым! Киім ескіргенімен, кітап ескірмейді. Кітаптың сырты ескіргенімен ішіндегі ақыл сөзі ескірмейді, - депті сонда Қожанасыр.

Қай сөз тақырып бола алады?

• Қожанасырдың досы

• Ескірген киім

• Кітап ескірмейді

• Үй тазалау

Мәтіннің түрлерін көрсет.

• негізгі бөлімі, пайымдау

• әңгімелеу, пайымдау, сипаттау

• қорытындысы, соңы, басы

• басы, негізгі, соңы

Сипаттау мәтінге қай сұрақ қойылады?

• не істеді?

• не үшін?

• қандай?

• қанша?