sosyoloji

Her birey, içinde doğup büyüdüğü

Toplumda hakim olan inanç, değer ve

davranışları benimser; o toplumun üyesi

olur. Kısaca, o toplumdaki yaşam

biçiminin belirlediği kişiliği kazanır.

Her bireyin geçireceği bu öğrenme sürecine ne ad verilir?

• Çağdaşlaşma

• Toplumsal değişme

• Toplumsal Bütünleşme

• Toplumsallaşma

• Büyüme

“Gece vakti tırnak kesmek uğursuzluk getirir"

"Yatan çocuğun üstünden atlanırsa boyu kısa kalır"

"Eşiğe oturanın rızkı kesilir”.

Batıl olduğu bilinse bile bu tür inançların toplumsal

hayatta etkili olmaya devam etmesini sağlayan

temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

• Toplumsal değişmeyi yönlendirmesi

• İstenmeyen davranışları engellemesi

• Açıklanmayan konulara ışık tutması

• Bireylere güven duygusu vermesi

• Düşünce ayrılıklarını gidermesi

“Kültür, toplumsal etkileşimin ürünüdür”.

“Kültür, çevremizin insan eseri olan kısmıdır.”

Yukarıdaki tanımların her ikisinde de kültürün hangi özelliği üzerinde durulmuştur?

• Toplumlar arasındaki ilişkilerden etkilenme

• Toplumdan topluma değişiklik gösterme

• Toplumsal birliği sağlayıcı olma

• İnsan tarafından yaratılmış olma

• İnsan gereksinimlerine cevap verme

Bir yazarımız İstanbul’daki evlerinde bir süre konuk ettiği Güney Afrikalı arkadaşından teşekkür mektubu alır. Arkadaşı yazarın ve ailesinin misafirperverliklerini , yemeklerini lezzetini övdükten sonra. “Yalnız, oradayken soramadım . çatı katında niçin bizimkilere benzeyen büyü kapları vardı?” diye sorar. Yazar önce şaşırır sonra durumu kavrar. Damdaki kiremitlerde kırıklar olduğu için babaannesi yağmurun aktığı yerlere tencere, tas, leğen koymuştur.

Yazarın arkadaşının çatıdaki kapları büyü kabı zannetmesi, kültürle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine örnektir?

• Kuşaktan kuşağa aktarılmasına

• Bireyler arası ilişkilerde etkili olmasına

• Öğretici nitelik taşımasına

• Topluma özgü olmasına

• Ekonomik etkenlerle belirlenmesine

" Ordu'nun dereleri, aksa yukarı aksa"

"Şu Fırat'ın suyu, akar derindir"

"Kar mı yağdı Kütahya'nın Dağına"

Yukarıda verilen farklı türkülere ait dizeler aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?

• İnsanlar yaşadığı çevreyi değiştirir.

• Sanat kültürel birikimin ürünüdür.

• Türküler, kültürün zenginliğinin göstergesidir.

• Yaşanılan coğrafya kültürü etkiler.

• Sanat toplumsallaşmayı artırır.

Farklı kültürler arasında, ileri, yüksek ya da ilkel kültür şeklinde karşılaştırma yapmak yanlıştır. Sadece bir kültürün zamanla geçirdiği değişim hakkında bir şeyler söylenebilir ve o kültürün çeşitli evreleri birbiriyle karşılaştırılabilir.

Bu parçadaki yaklaşımın, kültürün hangi özelliğinden kaynaklandığı söylenebilir?

• Farklı kültürlerin birbirlerini etkilemesinden

• Kuşaktan kuşağa aktarılmasından

• Ait olduğu topluma özgü olmasından

• Bireylerin yaşam tarzını etkilemesinden

• İnsan ilişkileri sonucu oluşmasından

Günümüzde gelişen teknoloji, iletişimi kolaylaştırmak ve karmaşayı önlemek için birtakım yöntemler kullanmakta böylece ortaya "www", "web", "net" gibi kısaltmalar çıkmaktadır. Bu durum teknolojiyi kullananların, gündelik iletişimini de etkilemekte özellikle de gençlerin benzer şekilde "slm", "k.i.b", "nbr"? gibi kısaltmalarla işlevsel sözcükler kullanmalarına neden olmaktadır. Oysa çok daha zengin olması gereken duygu ve anlam dünyaları tersine birtakım kodlarla daralmaktadır. Samimiyet, içtenlik, sevgi göstergesi gibi görünen duygu ifadeleri aslında standart kalıplardır. Binlerce yılın birikimiyle oluşan dil, yavanlaşmakta, konuşma ise giderek, gerek insani gerek makine tarafından uygulanabilecek bir dizi talimat haline gelmektedir.

Bu parçada anlatılanlar aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

• Kültür emperyalizmi

• Kültürleme

• Kültürel yozlaşma

• Kültürel asimilasyon

• Kültür şoku

2500 yıl öncesinin Yunan kent devletlerinin çoğunda darphane vardı. Bu darphanelerde kent devletleri farklı işaretler taşıyan kendi paralarını basarlardı. Sikkeler yani eskinin madeni paraları yalnızca maddi değer değil aynı zamanda bilgi, propaganda, hatta dini imgeler de taşırlar. Örneğin işaretli olan baykuşu seçmişlerdi. Benzer şekilde vazolar da hasat mevsiminin, dini törenlerin, büyük tarihi olayların anlatıldığı resimlerle süslenirdi.

Bu parça aşağıdakilerden hangisini vurgulamaktadır?

• Maddi unsurların manevi unsurlardan daha hızlı değiştiğini

• Maddi kültürün manevi kültürü değişime zorladığını

• Kültürün kuşaktan kuşağa aktarılırlen değişime uğradığını

• Maddi kültür ve manevi kültürün iç içeliğini

• Kültürlerin oluşmasında yaşanılan yerin etkisinin olduğunu

Aşağıdakilerden hangisi nitelik bakımından diğerlerinden farklıdır?

• Okul

• Fabrika

• Otomobil

• Değerler

• Kitaplar

“Kültürel değişme, maddi olan ve maddi olmayan ögeler arasında eş zamanlı olmaz. Ev, araba, tüketim malları ve teknoloji gibi imal edilen nesneleri içeren maddi kültür ile inanç ve değerler gibi maddi olmayan unsurları içeren manevi kültür arasında bir mesafe ortaya çıkabilir.”

Bu durum sosyolojide nasıl adlandırılmaktadır?

• Kültürleşme

• Kültürel şok

• Kültürel görelilik

• Kültür emperyalizmi

• Kültürel gecikme