Oświecenie

Nazwa "Oświecenie" na epokę, przypadającą na wiek XVIII przyjęto

• z powodu wynalezienia żarówki
• aby zaznaczyć łączność ze starożytnością, w której Cycero opracował teorię poznania za pomocą "naturalnego światła rozumu"
• aby we wszystkich językach nazwa epoki była kalką językową
• aby w sposób metaforyczny określić naturalną tendencję człowieka do poznawania rzeczywistości

Jaką funkcję pełni światłocień na obrazie Josepha Wrighta Filozof udzielający lekcji w planetarium

• wyraża uroczysty i pełen powagi stosunek do racjonalnych poszukiwań i nauki.
• podkreśla duchowe odrodzenie ludzkości
• oddanie farbami olejnymi faktury tkanin i metalu
•  wybiórcze oświetlenie twarzy obecnych osób  oddają emocjonalność i duchowość tej sceny.

Wskaż ciąg nazwisk filozofów okresu oświecenia

• Kartezjusz. Hume, Jonathan Swift
• Leszczyński, Boucher, Shaftesbury
• Hume, Rene Descartes, John Locke
• Pascal, Wolter, Defoe

Słowa Kartezjusza "myślę, więc jestem" oznaczają, że

• człowiek nosi w sobie wiedzę o tym, co jest dobre a co złe
• żródło wszelkiej wiedzy pochodzi z rozumu ludzkiego
• człowiek powinien mieć odwagę posługiwać się własnym rozumem
• akt myślenia jest dowodem na to, że człowiek istnieje

W epoce stanisławowskiej uwidoczniło się  wszechstronne oddziaływanie myśli oświeceniowej na kulturę polską poprzez m.in

• reformę systemu oświaty, rozwój czasopiśmiennictwa i teatru
• obiady czwartkowe, powstawanie bibliotek, popularyzacja czytelnictwa
• odkrycia i wynalazki techniczne oraz rozwój przemysłu
• powstanie uniwersytetu w Warszawie, działalność Kuźnicy Kołłątajowskiej, działalność Stanisława Staszica

W epoce oświecenia występowały trzy nurty artystyczne

• sentymentalizm, klasycyzm, sentymentalizm
• roccoco, sentymentalizm, klasycyzm
• Sturm und Drangperiode, sentymentalizm, klasycyzm
• sentymentalizm, roccoco naturalizm

Gatunki literackie, uprawiane przez Ignacego Krasickiego oraz innych poetów nurtu klasycystycznego cechowały

• mistrzostwo formy, nawiązania do antyku, złamanie zasady decorum
• mistycyzm, pesymizm, klasycyzm
• komizm, dydaktyzm, mistrzostwo formy
• optymizm, tradycjonalizm, patos

Wskaż cechy bajki "Jagnię i wilcy"
Zawżdy znajdzie przyczynę, kto zdobyczy pragnie
Dwóch wilków jedno w lesie nadybali jagnię
Już go mieli rozerwać; rzekło "Jakim prawem?"
Smacznyś, słaby i w lesie" Zjedli niezabawem

• okrutny i cyniczny świat, dydaktyzm, pieniactwo jako cecha wilków
• Bajka narracyjna, obecność alegorii, dydaktyzm
• bajka ezopowa, komizm, konkretność
• bajka epigramatyczna, występowanie alegorii i morału,

Zaufany filozof w zdaniach przedsięwziętych
Nie wierzył w Pana Boga, śmiał się z wszystkich świętych.
Przyszła słabość, aż mędrzec, co firmament mierzył,
Nie tylko w Pana Boga — i w upiry wierzył.

• filozof to typ człowieka udającego, że przyjął oświeceniowy system wartości, pozornego racjonalisty,  którego cechuje brak szacunku dla religii
• filozof to osoba badająca świat za pomocą rozumu lecz nie odrzucająca w procesie poznania świata wiary
• filozof to typ człowieka oświeconego, mędrca i racjonalisty ,  którego cechuje brak szacunku dla religii, ateizm
• filozof to typ człowieka oświeconego, racjonalisty, mającego krytyczny stosunek do wiary i zabobonów

Jakie zabiegi artystyczne przypiszesz do fragmentu "Palinodii" I. Krasickiego?
"Stracił Tomasz majętność, lecz kraj przyozdobił:
Pałac został, tapiser na meblach zarobił.
Przeniósł pysznym ogrodem Francuzy i Włochy,
Nie miał, prawda, pszenicy, ale miał karczochy".

• ironia
• komizm
• parodia
• satyra