3.2.2 JR ҚҰҚЫҚ

Еңбек қатынастарының негізгі субъектілері:

• Мемлекеттік орган, жұмысшы, кәсіподақ
• Жұмыс беруші, клиент, еңбек инспекторы
• Жұмысшы, студент, жұмыссыз
• Жұмыс беруші, жұмыскер

Еңбек қатынастарының өзге субъектілеріне жатады:

• Кәсіподақтар, еңбек жөніндегі уәкілетті органдар

• Мемлекеттік қызметкерлер
• Кәсіпкерлер
• Жұмыссыздар

Жұмыскердің негізгі міндеті:

• Саяси ұйымдарға қатысу

• Кәсіподақта болу

• Шартсыз жұмыс істеу

• Еңбек тәртібін сақтау

Жұмыс берушінің міндеті:

• Саяси тәрбие беру

• Демалысты шектеу

• Жұмыскердің еңбек жағдайын қамтамасыз ету

• Тәртіптік жазалау

Жұмыскердің еңбек құқықтары:

• Саяси бостандық

• Еңбекақы алу, демалу, қауіпсіз еңбек жағдайы

• Азаматтық құқық

• Материалдық мүлік

Жұмыс берушінің еңбек құқықтары:

• Салық төлеу

• Азаматтық бақылау

• Еңбек тәртібін бақылау

• Қоғамдық жиналыс өткізу

Жұмыскердің еңбек етуге құқығы бекітілген:

• ҚР Конституциясының 24-бабында

• ҚР Конституциясының 27-бабында

• ҚР Конституциясының 30-бабында

• ҚР Конституциясының 29-бабында

Жұмыскердің еңбекақысы кем болмауы тиіс:

• Орташа айлықтан

• Ең төменгі жалақы мөлшерінен

• Екі ең төменгі жалақыдан

• Тарифтік ставкадан

Жұмыскердің негізгі құқықтарының бірі:

• Саяси жиналыс өткізу

• Қауіпсіз еңбек жағдайына ие болу

• Кәсіпорын ашу

• Әкімшілік бақылау жүргізу

Еңбек қатынастары пайда болады:

• Жұмыс берушінің тек біржақты шешімдері

• Жұмысшылардың өзара келісімдері

• Жұмыскер мен жұмыс

  беруші арасындағы еңбек

  шартының негізінде

• Жұмыс беруші мен жұмысшы арасындағы бәсекелестік