EENT

ข้อใดต่อไปนี้ไม่ใช่ข้อพิจารณาหลักที่จำเป็นต้องมีในการเตรียมยาหยอดตา (Ophthalmic solution)

• ยาหยอดตาต้องมีความใส ปราศจากอนุภาคแปลกปลอม

• ความเป็นกรด-ด่างของยาควรอยู่ที่ pH 7.4 และมี buffer capacity ต่ำ

• ยาต้องมีการปรับ osmolality ให้ใกล้เคียง 0.9% NaCl

• ต้องมีการเติม Preservative ในทุกกรณีเพื่อป้องกันการปนเปื้อน

• ต้องปราศจากเชื้อ (Sterile)

Answer explanation

เนื่องจากยาหยอดตาที่เป็น แบบ Single-dose (Unit-dose) ไม่จำเป็นต้องเติมสารกันบูด เนื่องจากใช้เพียงครั้งเดียวจึงไม่มีความเสี่ยงของการปนเปื้อนขณะใช้งานซ้ำ

โดยสารกันบูดจำเป็นเฉพาะในกรณี Multiple-dose เท่านั้น

ยารูปแบบใดที่ออกฤทธิ์ local effect อย่างเดียว

• Eye

• Ear

• Nose

• Throat

Answer explanation

eye ear ไม่ออกฤทธิ์แบบ systemic แต่ nose สามารถดูดซึมผ่านหลอดเลือดฝอยได้, ยาพ่นคแบางชนิด เข่นยาพ่นคอสำหรับโรคปอด สามารถดูดซึม systemic ได้

ข้อใดต่อไปนี้เป็นลักษณะสำคัญของ eye ointment เมื่อเทียบกับ eye drop

• ไม่ต้องทำให้ปราศจากเชื้อ

• ไม่จำเป็นต้องใส่ antioxidant

• ต้องใช้ base ที่ละลายน้ำได้ดี

• ไม่ต้องคำนึงถึงการกรองก่อนบรรจุ

• มี contact time กับกระจกตานานกว่ามาก

Answer explanation

Eye ointment มีเนื้อเหนียว ติดอยู่ที่ตาได้นานส่งผลเพิ่มเวลาการออกฤทธิ์

ข้อใดต่อไปนี้หากปนเปื้อนในยาตาอาจก่อให้เกิดการติดเชื้อรุนแรงถึงขั้นตาบอดได้

• Staphylococcus epidermidis

• Corynebacterium xerosis

• Propionibacterium acnes

• Pseudomonas aeruginosa

• Micrococcus luteus

Answer explanation

Pseudomonas aeruginosa เป็นเชื้อแกรมลบที่มีความรุนแรงสูง

มีหลักฐานชัดเจนว่าสามารถทำให้เกิด ulcerative keratitis, endophthalmitis และ ตาบอดถาวร หากติดเชื้อจากยาหยอดตาที่ปนเปื้อน

หากต้องการเพิ่มระยะเวลาที่ตัวยาสัมผัสกับผิวกระจกตา (contact time) ในตำรับยาหยอดตาควรทำอย่างไร

• แนะนำให้ผู้ป่วยหลับตาหลังหยอดยา

• เติมสารเพิ่มความหนืด (viscosity agent)

• เปลี่ยนตัวยาสำคัญเป็นชนิด slow release

• ใช้สารทำละลายที่มีจุดเดือดสูง

• เพิ่มความเข้มข้นของตัวยาให้มากขึ้น

Answer explanation

การเพิ่ม viscosity ของยาหยอดตาด้วยสารช่วย เช่น HPMC (Hydroxypropyl methylcellulose), methylcellulose, polyvinyl alcohol หรือ carbomer จะช่วยให้ตัวยา เกาะอยู่ที่ผิวตานานขึ้น (prolonged contact time) ส่งผลให้ตัวยาออกฤทธิ์ได้นานและมีประสิทธิภาพสูงขึ้น