82-101

Демократия мен еркіндік, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау, билікті тармақтарға бөлу, нарықтық экономика мен саяси плюрализм, оппозицияны мойындау, құқықтық мемлекет пен азаматтық қоғамды қолдау – бұл принциптер мына идеологияға тән:

• либерализм

• анархизм

• национализм

• коммунизм

• экстремизм

Демократия мен еркіндікті мойындай тұра, рухани, діни, отбасы құндылықтарын, әдет-ғұрып пен салт-дәстүрлерді, тарихи байлықтарды, ата-баба мұраларын – осы сияқты принциптерге аса үлкен мән беріп, оларды алға тартатын идеология, бұл:

• коммунизм

• консерватизм

• экстремизм

• национализм

• либерализм

Демократия мен еркіндікті мойындай тұра, әлеуметтік әділеттілік пен ынтымақтастықты, байлар арасындағы алшақтықты кемітуді мақсат ететін қазіргі саяси идеология, бұл:

• консерватизм

• либерализм

• демократиялық социализм

• национализм

• экстремизм

Саясаттағы негізгі бағыттарды емес, шет жақтағы азшылықтың көзқарастары мен іс-әрекеттерін (тәртіпсіздік, террорлық әрекеттер, партизандық соғыс секілді) білдіретін ағым:

• популизм

• шовинизм

• национализм

• экстремизм

• автократизм

Латын тіліндегі «үрей», «қорқыныш» деген мағынаны білдіретін сөзден шыққан, зорлық-зомбылықты, қорқытуды әдетке айналдырып жүйелі түрде қолданатын жауыз саясат:

• центризм

• реакционизм

• тоталитаризм

•  авторитаризм

• терроризм

 ХХ-шы ғасырдың бірінші жартысында Европаның бірнеше елдерінде түрлі идеологияларға негізделіп орнатылған антидемократиялық саяси жүйе:

• тоталитаризм

• демократия

• авангардизм

• прогрессизм

• авантюризм

”Билік бірлігі” мағынасын білдіретін көне грек тіліндегі сөзден шыққан, жоғары билік мәңгібақи белгілі бір әулетке беріліп, ұрпақтан ұрпаққа жалғасатын мемлекеттің басқару формасы:

• полиархия

• анархия

• олигархия

• монархия

• республика

Халықтың билігі, көпшіліктің басқаруы, еркін және әділ сайлау арқылы басқарушыларды таңдау, теңқұқықтық – осы принциптер орындалатын ел саяси жүйелердің мына түріне жатады:

• федерация

• диктатура

• аристократия

• анархия

• демократия

”Халықтың басқаруы, халық арқылы жүзеге асатын басқару, халық үшін жүргізілетін басқару”, деп демократияны түсіндірген ұлы американ саясаткері:

• Линкольн

• Франклин

• Рейган

• Вашингтон

• Джефферсон

Саясаттану – ғылымдардың патшайымы деген ойды кім айта кеткен:

• Аристотель

• Локк

• Макиавелли

• Конфуций

• Сократ