гос 1-10

Физиканың негізгі зерттеу әдістері.

• бақылау, эксперимент, модельдеу және теориялық талдау

• бақылау, эксперимент

• бақылау, эксперимент, модельдеу

• модельдеу және теориялық талдау

Физиканың басқа салалармен байланысы.

• Химияда, атомдар мен молекулалардың қозғалысы, заттардың қасиеттері мен өзгерістері — бәрі физикалық процестерге негізделген.

• Биологияда, тірі ағзалардағы тыныс алу, жүрек соғысы, бұлшықеттің жиырылуы сияқты процестердің бәрі — энергия мен қозғалыс заңдарына бағынады.

• Техника мен инженерияда — көпірлердің беріктігі, электр құралдарының жұмысы, көліктердің қозғалысы секілді дүниелердің барлығы физика заңдарына сүйеніп жасалады.

• Барлық жауап дұрыс

Қозғалыс пен материя арасындағы байланыс қандай?

• Материя қозғалыссыз өмір сүре алады, қозғалыс тек сыртқы күш әсерінен пайда болады.

• Материя — кеңістікте орын алып, белгілі бір массаға ие заттар жиынтығы, ал қозғалыс — материяның өмір сүру формасы. Яғни, қозғалыссыз материяны елестету мүмкін емес.

• Барлық денелер — тірі немесе өлі — қозғалысқа келе алады. Қозғалыс материяның жалпы қасиеті.

• Қозғалыс — бұл тек орын ауыстыру,

   Негізгі өлшем бірліктерді көрсетіңіз.

• ұзындық (метр, м), уақыт (секунд, с), масса (килограмм, кг), жылдамдық (м/с), үдеу (м/с²).

• ұзындык (километр, км) уақыт (минут, мин)

• Жылдамдық (км/мин) уақыт(с) ұзындық (м)

• ұзындық (метр, м), уақыт (секунд, с), масса (килограмм) жылдамдық (метр/минут)

Кеңістіктің негізгі қасиеттері

• Кеңістік көзге көрінетін және сезілетін нәрсе.

•  үш өлшемділік (ұзындық, ені, биіктігі), үздіксіздік және шексіздік.

• Кеңістік тек алдыңғы және артқы бағытта ғана бар.

• Кеңістіктің өлшемдері өзгермейді, ол үнемі бірдей.

Кеңістіктің изотроптылығын түсіндіріңіз.

• Мысалы, жарық барлық бағытта бірдей жылдамдықпен таралады.

• физикалық құбылыстар кеңістікте қай бағытта жүрсе де бірдей заңдарға бағынады.

• кеңістіктің барлық бағытта бірдей қасиет көрсетуі.

• барлық жауап дұрыс

Координат жүйелерінің түрлері

• тікбұрышты (декарттық), полярлық және сфериялық координат жүйелері

• полярлы және полярсыз кординат жүйелері

• тікбұрышты және сфералық кординат жүйелері

• сфералық және полярлы кординат жүйелер

Координат жүйелерінің өрнектелуі

• Сфериялық жүйе кеңістіктегі нүктені r, θ, φ радиус, ендік, бойлық бұрыштармен береді

• Полярлық жүйеде жазықтықтағы нүкте(r, φ) радиус пен бұрыш арқылы сипатталады

• Тікбұрышты жүйеде нүкте x, y, z координаттарымен анықталады

• барлық жауап дұрыс

Материалдық нүкте ұғымы

• Материалдық нүктеде масса болмайды, өйткені ол өте кішкентай.

• дененің өлшемі ескерілмей, тек массасы бар нүкте ретінде қарастырылатын физикалық модель.

• Материалдық нүкте тек тыныштықта болады, қозғала алмайды.

• Материалдық нүктенің көлемі үлкен болса, ол жақсырақ есептеледі.

Материалдық нүкте ұғымына мысал келтір. (пішіні мен өлшемі қозғалысына әсер етпейді, ал тек қозғалыс бағыты, жолы және орны маңызды.) Автобус үлкен болғанымен, ұзақ түзу жолда оның нақты көлемін есепке алу қажет емес — тек жылдамдығы мен жүрген жолы керек.

• Ұшақтың бір қаладан екінші қалаға ұшуы.

• Автомобильдің түзу жолмен қозғалысы

• Жердің Күнді айнала қозғалысы

• Барлық мысал дұрыс