бастауыш 3

Хиуаз Қайырқызы Доспанова – Ұлы Отан соғысы жылдарындағы майданда ерлікпен шайқасқан қазақ қызы. Солтүстік Кавказ, Қубань, Украина, Белоруссия мен Германияны фашистерден азат ету жолында әуе шабуылына және ұшақпен атқылау жұмыстарына қатысты. Қазақстанда ғана емес, кең-байтақ Кеңес Одағында да «қанатты қыз» деген атпен танымал болған.

Хиуаздың өскен талапты тұлғасы, еркелердің ішінде өжет мінезімен ерекшеленген. Жасынан бірбеткей қыз әкесінің қызмет бабына қарай республиканың әр түкпірінде туған даласының табиғаты мен көркемдігін сезініп өскен. Жеміс бағы, суы, Алатаудың бөктеріндегі жазғы жайлау оның армандарына шабыт беретін еді.

Мектептегі комсомол ұйымының хатшысы болып жүрген тоғызыншы сынып оқушысы Хиуазды бір тұсынан өнер қызықтырады: ол ұшқыш болуды армандайды. Балауса арманы оны Алматыдағы аэроклубқа алып келеді. Сөйтіп, орта мектепті өте жақсы бағамен бітірген соң, айқасатын мақсаты – әскери ұшқыш болу.

Кенеттен соғыс басталғанда Хиуаз Мәскеудегі қорғаныс объектілерін салуға қатысады. Өзінің ұшқыш болғысы келетінін айтып, майданға кетуге бірнеше рет тілек білдіреді. Содан ұшқыш қыздар полкі жасақтау барысында қарашапан қазақ қызы штурмандау тобына қабылданады. Ондағылардың арасында ең жас қазақ қызы еді.

Жау тылына жауынгерлерін тастырмаған ұшып, жаудың талай әскери базаларына ойран салған қазақ қызы бірнеше рет ауыр жараланады. Хиуаздың ерлігі аңыз болып туған елге тарайды. Соғыс аяқталғаннан кейін де оның ерлігі ел есінде сақталып, көптеген марапаттар мен ордендерге ие болады.

1.Хиуаз Доспанова кім?

• қазақтың тұңғыш әйел ғарышкері, ұшқыш, ұлы тұлға. Ол «Халық қаһарманы» атағына ие болған.

   

• Хиуаз Доспанова — атақты опера әншісі.

• Хиуаз Доспанова — ежелгі түркі жазуын алғаш зерттеген ғалым.

2.Хиуаз Доспанованың қай сыныпта оқығанда комсомол ұйымының хатшысы болған?

• 9 сынып

• 6 сынып

• 7 сынып

3.Ойпаң" сөзінің мағынасы?

• Желдің бағыты

• Биік төбе

• Бұл сөз жердің төмен орналасқан, шұңқырлау немесе ойыс жерлерді білдіреді

.Жуковский Академиясы қай қалада орналасқан?

• Мәскеу қаласында

• Алматы қаласында

• Семей қаласында

Мәтіннің қай түріне жатады?

• сипатау

• пайымдау

• әңгімелеу

6. Дидар ұқыпты бала

Дидар күнде ерте тұрады. Терезені ашып, бөлмесінің ауасын тазартады. Төсегін өзі жинайды. Киімі үнемі таза болып жүреді. Бидар-ұқыпты, тиянақты бала. "Төсегін өзі жинады" сөйлем мүшесіне талды

• бастауыш, бастауыш, баяндауыш

• бастауыш,анықтауыш,ббаяндауыш

• анықтауыш,баяндауыш,бастауыш

7.Дидар ұқыпты бала

Дидар күнде ерте тұрады. Терезені ашып, бөлмесінің ауасын тазартады. Төсегін өзі жинайды. Киімі үнемі таза болып жүреді. Бидар-ұқыпты, тиянақты балаТәтінде өзгеріске ұшыраған сөздер

• Терез

• Ұйықтайды

• Тиятақты

11.Ақбөкендер ен даланы мекендейді олар топ тобымен жайылады кәрі ақбөкенде қарауыл қарайды төнген қауіпке пысқырып дыбыс береді. Үш жақта тәуелденіп тұрған сөзді тап

• Тұмсығы

• Тұмсығым

• Тұмсығын

12.Ақбөкендер ен даланы мекендейді олар топ тобымен жайылады кәрі ақбөкенде қарауыл қарайды төнген қауіпке пысқырып дыбыс бередіЖіктік есімдігі септеліп тұрған сөзді тап.

• Менің

• Сенің

• Оның

13.Акбөкендер ен даланы мекендейді олар топ - тобымен жайылады кәрі акбөкенді қарауыл қарайды төнген қауіпке пысқырып дыбыс береді. Қате жазылған сөз.

• Акбөкен

• жайылады

• дыбыс