Kuis Basa Jawa

Crita kang ngandharake lelakon utawa kedadean kanthi ringkes saka wiwitan nganti pungkasan. Ukara kang digunakake ana ing crita iku ringkes lan nganggo basa gancaran ora lali tembung kang digunakake gampang dimangerteni, isine nyengsemake utawa nrenyuhake, nyeritakake sacuwil prastawa ing panguripane paraga utama. Lan critane ringkes ora dawa-dawa anggone maca namung butuhake waktu sedhela. Andharan ing ndhuwur yaiku ngandharake pangerten…..

• Geguritan

• Crita wayang

• Crita cerkak (cerkak)

• Crita ludruk

Unsur intrinsik sajroning cerkak kuwi ana tema, alur, latar, paraga, sudut pandang, dene ingkang pungkasan amanat utawa pesen. Urut-urutaning kedadean ing crita sing sinambungan, saka wiwitan nganti pungkasan, sing mangun crita kasebut arane…..

• Amanat

• Alur

• Paraga

• Tema

Unsur intrinsik sajroning cerkak kuwi ana tema, alur, latar, paraga, sudut pandang, dene ingkang pungkasan amanat utawa pesen. Pira cacahe unsur intrinsik ana sajroning teks cerkak?

• Siji

• Lima

• Enem (6)

• Pitu

Basa jawa kuwi duwe unggah-ungguh basa (tataran bahasa), kayata ngoko lugu kuwi kabeh tembunge ngoko, ngoko alus kuwi tembung ngoko kacampuran krama inggil, krama lugu kuwi tembunge ngginakake krama ora kecampuran krama alus, krama alus kuwi tembung krama sing kecampuran krama alus ora ana ngokone. “Bu Guru sakmenika tasik pandemi covid-19, kok sampun mlebet luring, punapa boten BDR kemawon?”, takone Budi. Ukarane Budi iku migunakake basa…..

• Ngoko lugu

• Ngoko alus

• Krama madya

• Krama alus

Tembung saroja yaiku tembung loro utawa luwih sing padha utawa meh padha tegese dienggo bebarengan sing gunane kanggo mbangetake suasanane. Kang kalebu tembung saroja yaiku…..

• Gagah prakosa

• Gedhe endhase

• Wirotama

• Ketiban ndaru

Tembung entar yaiku tembung sing tegese ora sawantahe. Kang kalebu tembung entar yaiku…..

• Wirotama

• Gedhe endhase

• Ketiban ndaru

• Gagah prakosa

Bebasan yaiku unen-unen kang ajeg panganggone, duwe teges pepindhan, sing dipindhakake utawa dibandhingake kahanan lan ulah-kridhane manungsa (tingkah laku). Kang kalebu bebasan ing ngisor iki yaiku…..

• Cebol gayuh lintang

• Nglungguhi klasa gumelar

• Srawunge kaya lenga karo banyu

• Tipis lambene

Saloka yaiku unen-unen kang ajeg panganggone, duwe teges pepindhan, sing dipindhakake utawa dibandhingake uwonge. Kang kalebu saloka ing ngisor iki yaiku…..

• Cebol gayuh lintang

• Nglungguhi klasa gumelar

• Srawunge kaya lenga karo banyu

• Tipis lambene

Pepindhan yaiku unen-unen sing duwe teges emper-emperan utawa irib-iriban, diumpamakake kanggo mbangetake, lumrahe nganggo tembung lir, pindha, kadya kaya, lan liyan-liyane. Kang kalebu pepindhan ing ngisor iki yaiku…..

• Cebol gayuh lintang

• Nglungguhi klasa gumelar

• Srawunge kaya lenga karo banyu

• Tipis lambene

Paribasan yaiku unen-unen sing ajeg panganggone, ngemu surasa wantah. Paribasan iku lumrahe cendhek nanging mentes. Paribasan “Bathok bolu isi madu” duweni teges…..

• Uwong sing ora gelem ngrungokake rerasan kang becik.

• Wong sing beja nganggo banget.

• Wong sing ora ndayani ning duwe kaluwihan kang ngidhap-ngidhapi.

• Wong sing mlarat nduweni gegayuhan sing mokal bakal kasembadan.