Edukasyon sa Pagpapakatao 10

Tahimik at taimtim na nagdarasal ang buong klase. Napansin ito ni Kaloy kaya dahan-dahan sana siyang lumabas para umutot. Pero nagpasya siyang umutot ng malakas sa loob ng klase para basagin ang katahimikan. Ginawa nga niya at nangyari ang kaniyang inaasahan. Masama ba ang ginawa ni Kalo?

• Oo, dahil hindi tama ang pagpaparinig ng utot lalo na sa mataong lugar.

• Hindi, dahil ang pag-utot ay likas sa tao at wala itong kinalaman sa tama o mali.

• Hindi, dahil ang pag-utot ay kilos ng tao at ginawa lang naman ito ni Kaloy nang pabiro

• Oo, dahil sinadya niyang ginawa iyon sa panahon pa ng tahimik ng pananalangin ng buong klase.

Alin sa mga sumusunod na pangungusap ang patunay na itinatakda ng layunin ang pagkamabuti o pagkamasama ng kilos?

• Ang layunin ay panloob na kilos na maaaring husgahan kung ito’y mabuti o masama.

• Ang bawat makataong kilos ay tumutungo sa isang layunin na maaring masama o mabuti.

• Ang layunin ang batayan ng kilos kaya’t kung ito’y mabuti, mabuti rin ang kilos, kung ito’y masama, masama rin ang kilos.

• Ang bawat makataong kilos ay pagsasakatuparan sa layunin, kaya’t kung mabuti ang kilos, mabuti ang layunin, kung masama ang kilos, masama ang layunin.

Nasa loob ka ng simbahan kasama mo ang iyong mga barkada. Pumasok ang isa ninyong kamag-aral na may kasamang lalaki at magkahawak-kamay sila. Nagtsismisan kayo ng iyong mga barkada dahil kilala ninyo ang boyfriend niya at hindi ang kasama niya sa simbahan. Sa iyong pagsusuri, mabuti ba ang ginawa ninyong pagtsitsismisan?

• Mabuti, dahil nakikita namin ang hindi tamang nangyayari.

• Mabuti, dahil kami-kami lang ang nag-uusap at hindi namin sinabi sa iba.

• Masama, dahil hindi tamang pinagtsismisan namin ang buhay ng ibang tao.

• Masama, dahil masama ang pagtsismis sa loob ng simbahan pa namin ito ginawa.

Ang mga guro ay nagkaroon ng Outreach Program sa mga batang mababa ang timbang sa isang sitio sa pamamagitan ng pagbibigay ng food packs. Paano mo masasabi na may pagkukusa ang makataong kilos na ginawa ng mga guro?

• Humingi ang mga tao ng maagang pamasko.

• Lahat sila ay dumalo nang walang pumilit sa kanila.

• Gusto nilang mabigyan ng parangal kaya nila ginawa iyon.

• Kusa nilang pinili ang sitio na pupuntahan para sa kanilang Outreach program.

Naghahabulan kayo ng mga kaibigan mo nang biglang nakasalubong mo ang isang bata at nabangga mo. Dahil sa malakas na puwersa nasaktan ang bata. Ano ang dapat mong gawin?

• Takasan ang bata at mag-ingat sa susunod.

• Humingi ng paumanhin at mag-ingat sa susunod.

• Asikasuhin ang bata, humingi ng paumanhin at mag-ingat sa susunod.

• Humingi ng paumanhin, sisihin ang humahabol sa iyo at mag-ingat  sa susunod.

1agkagising mo, selpon agad ang iniisip mo. Hinihintay mo na lamang na tatawagin ka ng iyong mga magulang upang magluto. Ano ang dahilan at hindi mo na nagagawa ng may pagkukusa ang mga dapat mong gawin?  

• Wala akong panahon sa mga gawaing bahay.

• Hindi ako marunong sa mga gawaing bahay.

• Sa selpon ko ibinubuhos ang aking oras.

• Tinatamad akong bumangon.

Si Nene ay lumahok sa isang paligsahan. Habang siya’y umaawit nakita niya ang kaniyang tito. Bigla siyang napahinto sa pag-awit at tumakbo sa kinaroroonan ng kaniyang nanay. Paano nakaaapekto ang takot ni Nene sa kaniyang pag-awit?  

• Napahinto siya sa pag-awit

• Naghanap siya ng pagtataguan

• Napasigaw siya habang umaawit

• Napatakbo siya sa kanyang nanay  

Nakita mong nahihirapan ang iyong kapatid sa pagsagot ng kaniyang modyul. Palaging pinapagalitan ng tatay mo dahil hindi niya nasasagot ang kaniyang modyul. Ikaw din ay may modyul na sinasagutan pero ihininto mo ang pagsagot sa iyong modyul at tinulungan mo ang kapatid mo. Paano mo masasabi     na may pagkukusa ang makataong kilos na ginawa mo?

• Kapatid ko siya kaya napilitan akong tulungan.

• Naawa ako sa aking kapatid kaya ko tinulungan.

• Natatakot akong magalit ang aking tatay kaya napilitan akong tulungan.

• Hindi ako inutusan ng tatay ko na tulungan ang aking kapatid, nagkusang-loob akong tulungan siya.  

Sinabihan kayo ng iyong guro na magkakaroon kayo ng pagsusulit kinabukasan. Alam mong hindi ka handa dahil hindi ka nakapag-outline sa asignaturang iyon. Dahil gusto mong ikaw ang manatiling Top 1 sa klase, lihim mong kinuha ang notebook ng kakompetensiya mo upang gamitin sa pagre-review.  Mabuti ba ang ginawa mo?

• Mabuti, dahil nasiguro ko na mananatili akong Top 1 sa klase.

• Mabuti, dahil matalino naman ang may-ari ng notebook.

• Masama, dahil hindi ako nakahanda sa aming pagsusulit

• Masama, dahil mali ang paraan ko sa pagpapanatili ng aking ranggo.

Pumasok ka sa paaralan na hindi kumain ng almusal at walang baon dahil hindi ka nakagising ng maaga.. Nakipagsiksikan ka sa mga bumibili at kumuha ng pagkain. Ano ang iyong gagawin upang maging mapanagutan ka sa iyong ikinilos?  

• Maki usap ako sa tindera na babayaran ang pagkain pag may pera ka na.

• Sabihin ko sa tindera na ilibre muna niya ako dahil wala akong pera.

• Huwag ng magbayad di bale hindi nakita ng tindera.

• Babayaran ang pagkain kapag may pera na ako.