қазақ тіл

   Есімді сөз тіркесі:

 

• Ұлттық мектеп

• Қазақ мектебі

• Кең дала

• Ақ қала

Матасу байланысындағы сөз тіркестер қатары:

• Қуаныш жасы, баланың ісі

• Алматы түні керемет

• Ақ қаланың ауасы

• Күз суық,қатты

Бірыңғай мүшелі жай сөйлем:

• Жаз келер, қыстыгүні қысым етіп, Қар, суық, аяз, боран — бәрі кетіп

• Қазақ қыздары  кәмшат бөрік, үкілі тақия, шашақты қасаба секілді сәнді баскиімдерді киген

• Ат міндім, атан алдым, шекпен кидім

• Аңсар ойнап жүріп, сүрініп қалды.

    Диаграммада берілген сөйлемдердің ортақ белгісі: Бұйрықты сөйлем, Хабарлы сөйлем.

• Сөйлемнің хабарлы мақсатына қарай түрлері.

• Сөйлемнің анық мақсатына қарай түрлері.

• Сөйлемнің айтылу мақсатына қарай түрлері.

• Сөйлемнің бұйыру мақсатына қарай түрлері.

  Сөйлем мүшелерінің реттілігі: Кенет ашаң жүзді Нұрғайша Тінәліқызы қарқылдап күліп жіберді.

• Толықтауыш, анықтауыш, бастауыш, пысықтауыш, баяндауыш.

• Пысықтауыш, анықтауыш, бастауыш, пысықтауыш, бастауыш

• Пысықтауыш, анықтауыш,пысықтауыш, баяндауыш.

• Пысықтауыш, анықтауыш, бастауыш, пысықтауыш, баяндауыш.

  Берілген сөйлемге тән нұсқа: Емтиханға дайындалуым керек.

• Жақсыз, жайылма.

• жақсыз

• Толық емес

• түсіінксіз

  Сөйлемдегі тұрлаулы мүшелер: Жеңгелері ұл баланы сол мезеттен бастап Шашты атап кетті.

• жеңге,бал

• шашты атап

• Жеңгелері атап кетті

• Ұл баланы атап кетті

Анықтауышы жалқы есімнен болған сөйлем:

 

• Жаз келер, қыстыгүні қысым етіп, Қар, суық, аяз, боран — бәрі кетіп (Шәкәрім)

• «Жеті жарғы» Әз-Тәукенің заңы екенін білеміз.

• Ең ақыры, төбетін, Күймен, жырмен мадақтап

• Біз бақтан алма,алмұрт,шие және жүзім тердік.

Бұйрықты сөйлемнің жасалу жолы

• Баяндауышы шартсыз райдан жасалады.

• Бастауышы шартты райдан жасалады.

• Анықтауышы шартты райдан жасалады.

• Баяндауышы шартты райдан жасалады.

 Бұйрықты сөйлем

• Күн салқындады.

• Сабақ басталды

• Жақсы көңіл

• Қасыма отыршы