TEMBANG MACAPAT

Tembang macapat iku kaiket dening paugeran guru gatra, guru wilangan, lan guru lagu. Gathukna tegese guru gatra, guru wilangan, lan guru lagu ing ngisor iki!

• 1-2, 2-3, 3-1

• 1-3, 2-2, 3-1

• 1-2, 2-1, 3-3

• 1-3, 2-1, 3-2

• 1-1, 2-3, 3-2

Paugeran tembang Sinom ... .

• sagatra = 9 wanda

• sagatra = 9 wanda

• sapada = 9 tembung

• sapada = 9 wanda

• sapada = 9 gatra

Guru wilangane tembang Mijil ... .

• 6 gatra =10i, 6o, 10e, 10i, 6i, 6u

• 10i, 6o, 10e, 10i, 6i, 6u

• i, o, e, i, i, u

• 10, 6, 10, 10, 6, 6

• 6 gatra

Watak tembang Durma yaiku ... .

• nelangsa, prihatin banget

• nepsu, sereng banget

• asih asuh, manis

• prihatin, getun

• luwes, manis

Kanggo nggambarake rasa pangrasa kang sedhih kita bisa ngripta tembang macapat jinis … . 

• Asmaradana, Megatruh, Maskumambang

• Asmaradana, Durma, Megatruh

• Pangkur, Durma, Maskumambang

• Kinanthi, Maskumambang, Pangkur

• Dhandhanggula, Megatruh, Pocung

Gatosaken tembang wonten ngandhap puniki!

 

Musthikaning para putri

Ing sawjining wanodya

Ratu Mas Kambang asmane

Angujiwat esemannya

Tansaya gawe bungah

Udakara yen ketemu

Luhung budi lan sulistya

 

Tembang wonten nginggil dipunwastani tembang ... .

• Durma

• Asmaradana

• Mijil

• Pangkur

• Sinom

Gatosaken tembang wonten ngandhap puniki!

Sekar gambuh ping catur/kang cinatur polah kang kalantur/tanpa tutur katula-tula katali/kadaluwarsa kapatuh/katutuh pan dadi awon//

Pranyatan kang bener mungguh Tembang Gambuh ing dhuwur yaiku … .

• ing sapada dumadi saka 6 gatra lan 58 wanda

• nggunakake tembung-tembung kawi ping, dadi, awon, polah

• ana sengkalan kang unine kadaluwarsa kapatuh

• nggunakake purwakanthi sastra k, l, t, r

• guru wilangan lan guru lagune 8u, 12u, 12i, 8u, 8o

Gatosaken tembang wonten ngandhap puniki!

Siji maneh kembang nagri,

Sakera pahlawan bangsa,

Pasruan uga asale,

Uga sekti mandraguna,

Panjurung jiwa kula,

Saya sengkud ngudi ilmu,

Kanggo andhil mbangun bangsa.

Geneya gatra kapisan katulis nagri (dudu negari) … .

• supaya trep karo guru lagune

• supaya trep karo guru gatrane

• supaya trep karo guru wilangane

• supaya trep karo guru sastrane

• supaya trep kari guru basane

Gatosaken tembang Dhandhanggula wonten ngandhap puniki!

Memanise ing urip ……………………,

Bisa gawe tentreme bebrayan,

Tumungkul lair batine,

Aja ladak gumunggung,

Sabar nrima ……………… ati,

Sumeh manis esemnya,

Saben dintenipun,

Ora gampang gawe cuwa,

Ati tentrem rinasa rina lan wengi,

Becik padha estokna.

Jangkepana gatra kaping gangsal tembang Dhandhanggula wonten nginggil menika miturut paugeranipun!

• tulusing

• tumus sajrone

• tumekan ing

• kudu tulusing

• aneng

Ukara sing trep kanggo gatra pungkasane tembang Maskumambang ... .

• aja padha mara mrana-mrana

• becike cegah dhahar

• ana sandhang pangan lan papan

• mula ayo padha eling lan waspada

• ana awan ana pangan