QH 10G #26

Қазақ қоғамында айқын иерархия орын алған уақыт:

• XIV-XV ғғ

• XV-XVI ғғ

• XV-XVII ғғ

• XV-XVIII ғғ

Қазақ қоғамындағы ерекшеленген екі әлеуметтік топ: /бұл топтар бір-бірінен саяси және құқықтық тұрғыда айрықша болды/

• Ақсүйектер мен халық (қарасүйектер)

• Діни адамдар мен дінсіздер

• Әскерилер (батырлар) мен билер

• Жергілікті халықтар мен сырттан көшіп келушілер

Қазақ қоғамында әлеуметтік сатының жоғарғы сатысында орналасып, өздеріне тән артықшылық жағдайды пайдаланғандар:

• Қарапайым халық

• Ақсүйектер

• Көшіп келуші эмигранттар

• Батырлар

Қазақ қоғамындағы ақсүйек адамдардың топтары бөлінді:

• Батырлар мен билерге

• Ірі және ұсақ руларға

• Төрелер мен қожаларға

• Дүниесі барлар мен дүниесі жоқтарға

Қазақтар ішіндегі ақсүйек адамдардың бірінші тобына жатқандар:

• Мұхаммед пайғамбар мен басқа да исламды насихаттаушылардың ұрпақтары

• Шыңғыс ханның ұрпақтары және олар жүздік жүйеге кірмейтін төрелер

• Қыпшақтардың елбөрілі тайпасынан шыққан Орта жүз рулары

• Ашина тайпасынан шыққан түрік тайпаларының ру бірлестіктері

Қазақ қоғамындағы ақсүйек адамдардың екінші тобына жататын, Мұхаммед пайғамбар мен басқа да исламды насихаттаушылардың ұрпақтары:

• Төрелер

• Төлеңгіттер

• Сопылар

• Қожалар

Шыңғыс хан ұрпақтарының балалары туғанынан бастап жеке қасиеттеріне қарамастан иеленген атағы:

• Төре

• Сұлтан

• Беклербек

• Даруға

Қазақ даласындағы барлық Шыңғыс хан ұрпағының ортақ таңбасы мен ұраны:

• Қошқармүйіз

• Самұрық

• Арқар

• Садақ пен жебе

Тән жазасынан босатылған сұлтанды соттай алған лауазым иесі:

• Ағасұлтан немесе хан

• Төбе би

• Шариғат соты, қазылар

• Халықтық сот

Орталық Азияда, ең соңғы Әбілхайыр хандығы уақытынан бастап Шыңғыс хан ұрпақтарына берілген атақ:

• Сұлтан

• Ұлысбегі

• Басқақ

• Төре