WH 9CH2 #23

Түркияда зайырлы мемлекеттің негізін қалаған:

• Осман империясынан қалған діни мұралар

• Кемалдық революция

• Құран және шариғат талаптары

• 1920-1930-жылдары жүргізілген реформалар тізбегі

• 1940-1950-жылдары жүргізілген реформалар тізбегі

Түркияны зайырлы мемлекет ретінде қалыптастырған реформа (лар):

• Дін мемлекеттен бөлініп, шариғаттық соттар мен мектеп-медреселер жойылды

• Еуропалық үлгідегі соттар жойылып, шариғат соттары енгізілді

• Түркия еуропалық күнтізбе бойынша өмір сүре бастады

• Міндетті түрде еуропалық киім кию бекітілді

• Мектеп-медреселер жұмысы қайта жанданды

Түркияның зайырлы мемлекетке айналуы кезінде әйелдерге берілген құқық (тар):

• Әскерге тек ерлер ғана емес әйелдер де алынатын болды

• Әйелдердің құқы ерлермен теңестірілді

• Көп әйел алушылыққа тыйым салынды

• Азаматтық неке қию қалыптасты

• Әйелдерге дауыс беру құқығы берілмеді

Түркияның жаңа реформаларының ішіндегі маңызды жаңалықтарының бірі:

• Түріктердің араб әліпбиіне көшуі

• Түріктердің кирилл әліпбиіне көшуі

• Түріктер латын-араб әліпбиін қатар қолдануға көшті

• Түріктердің латын әліпбиіне көшуі

ІІ джс қарсаңында реформалары арқылы Түркияны зайырлы мемлекетке айналдырып, батыстық құндылықтарға бет бұрғызған тарихи тұлға:

• Исмет Иненю

• Джел(м)аль Баяр

• Аднан Мендерес

• Мұстафа Кемал Ататүрік

Түркияда Ататүріктің дүниеден өтуінен соң, билікке келген оның ізбасары, досы, әрі әріптесі:

• Тұрғыт Озал

• Исмет Иненю

• Абдолла Гүл

• Реджеп Ердоған

Ататүрік пен Иненю кезінде Түркиядағы бірпартиялық диктатураны жүзеге асырған бірден-бір партия:

• «Әділет және даму» партиясы

• «Ана-Отан» партиясы

• Халықтық-республикалық партия

• Христиан-демократиялық одағы

ІІ джс кезінде Түркияның Германиямен дипломатиялық қатынасын үзген уақыты:

• 1945 жыл ақпан

• 1943 жыл қараша

• 1944 жыл тамыз

• 1945 жыл шілде-тамыз

Түркияның жеңімпаздар жағына шығып, БҰҰ құрушылар қатарына қосылуына мүмкіндік жасаған:

• 1943 жылы Тегеранда «Екінші майданды» ашу мәселесінің қаралуы

• Түркияның 1945 жылы ақпанда Германияға соғыс жариялауы

• Түркияның зайырлы мемлекет құруы

• Түркияның латын әліпбиіне көшуі арқылы Еуропалық өркениетке қадам басуы

«Қырғиқабақ соғысы» кезінде Түркия таңдады:

• Соцлагерь елдерін

• Батыс жағына

• ВШҰ елдерін

• «Бейтараптық қозғалыс» мүшесі болды