L3 Şiir

Dağda kırda rast getirsem bir dere

Gözyaşlarım akıtarak çağlarım

Yollardaki ufak tefek izlere

Senin sanır bakar bakar ağlarım

Güneş güler kuşlar uçar havada

Uyanırlar nazlı nazlı çiçekler

Yalnız mısın o karanlık yuvada

Yok mu seni bir kayırır, bir bekler?

Bu parçada aşağıdakilerden hangisine yer verilmemiştir?

• Hüzün

• Korku

• Özlem

• Ayrılık

• Ölüm

Memleket bitti yine bitmedi sen ben

Bize bu hâl ile bizden büyük olmaz düşmen

Dest-i a’dâdayız Allah için ey ehl-i vatan

Yetişir terk edelim gayri hevâ vü hevesi

Bu dizelerden hareketle şairle ilgili,

I. Batı medeniyetine karşıdır.

II. Birlik ve beraberlikten yanadır.

III. Toplumcu bir anlayışa sahiptir.

yargılarından hangileri söylenebilir?

• Yalnız I

• Yalnız II

• Yalnız III

• I ve II

• II ve III

Eyvâh! Ne yer ne yâr kaldı

Gönlüm dolu âh ü zar kaldı

Şimdi buradaydı gitti elden

Gitti ebede gelip ezelden

Ben gittim, o hâk-sâr kaldı,

Bir gûşede târmâr kaldı;

Bâkî o enîs-i dilden, eyvah,

Beyrût’ta bir mezar kaldı.

Bu dizelere hâkim olan duygu aşağıdakilerden hangisidir?

• Şikâyet

• Öfke

• Üzüntü

• Pişmanlık

• Yalnızlık

Edebiyatımızın hemen her türünde eser vermiştir. Eserlerinde toplumla ilgili konular, vatan, millet ve hürriyet kavramlarını işleyerek “Sanat toplum içindir.” ilkesine bağlı kalmıştır. Şiirleri dil ve kuruluş yönlerinden eski şiir beğenisinden kurtulmuş olmamakla birlikte üslubu yenidir. Tanzimat Dönemi’nin en gür sesli şairi, önemli bir dava insanı ve sanatçısı olmuştur. Şiirlerindeki yiğitçe ses ve vurgularla, özgürlük inancındaki içtenlik ve tutkusuyla, çağdaş şiirimizde toplumcu yönelişin çıkış noktasında yer alır. Etkileri günümüze kadar uzanır.

Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

• Şinasi

• Namık Kemal

• Ziya Paşa

• Recaizade Mahmut Ekrem

• Abdülhak Hamit Tarhan

Tanzimat şiirinde -özellikle Tanzimat Birinci Dönem'de- biçimde (nazım şekli, nazım birimi vb.) genellikle divan şiiri geleneğine bağlı kalınırken içerikte yeniliğe yöneliş görülür. Fransız İhtilali’nin de etkisiyle Batı’da yaygın olarak kullanılan hak, hukuk, vatan, özgürlük gibi siyasi ve sosyal temalar sıklıkla ele alınır.

Bu açıklamaya göre aşağıdaki dizelerin hangisi Tanzimat Birince Dönem'de yazılmış olabilir?

• Tûti-i mu’cize gûyem ne desem lâf değil

  Çerh ile söyleşemem âyinesi sâf değil

• Nâm ü nişâne kalmadı fasl-ı bahardan

  Düşdü çemende berk-i diraht i’tibârdan

• Görmeden âsâr-ı nîsanın bahâr elden gider

  Güller âhir râm olur amma hezâr elden gider

• Vatan-me’lûf olanlar bî-sebeb terk-î diyâr etmez

  Zarûretsiz cihanda kimse gurbet ihtiyâr etmez

• Ol perî-veş kim melâhet mülkinün sultanıdur

  Hükm anun hükmi mana fermân anun fermânıdur

Görüp ahkâm-ı asrı münharif sıdk u selâmetten

Çekildik izzet ü ikbâl ile bâb-ı Hükûmet’ten

Ne gam pür-âteş-i hevl olsa da gavgâ-yı hürriyet

Kaçar mı merd olan bir cân için meydân-ı gayretten

Bu dizeler Tanzimat edebiyatıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisini desteklemez?

• Eski nazım biçimleri kullanılmaya devam edilmiştir.

• Şiirlerin içeriğinde yenilik yapılmıştır.

• Dilde sadeleşme hareketi başarıya ulaşmıştır.

• Toplum için sanat anlayışı benimsenmiştir.

• Kafiye ve redif gibi ahenk unsurları kullanılmıştır.

Bu tenha yerleri gördün mü sen zannetme hâlîdir,

Hayâlâtımla meskûndur, bu yerler pür meâlîdir,

Muhât-ı aczdir hem lâ-tenâhî birle mâlîdir;

Bu mevkidir yerim sahilde bir kürsî-i âlîdir.

Bulutlar, dalgalar, yıldızlar etrafımda hep mahrem;

Ağaçlar, cûylar, kuşlar, çiçekler dâimâ hurrem

Biçim, içerik, dil ve anlatım özellikleri dikkate alındığında bu dizelerin aşağıdaki şairlerden hangisine ait olduğu söylenebilir?

• Şinasi

• Ziya Paşa

• Akif Paşa

• Namık Kemal

• Abdülhak Hamid Tarhan

Elhân-ı Şitâ’da mutluluk ile hüzün duygusu iç içedir. Bahara ait unsurlar saadeti, kışa ait unsurlar hüznü temsil eder. Galip duygu, kaybolan bir saadet duygusu veya melankolidir. Bu duygu, hemen hemen bütün - - - - hâkimdir. Hayalî saadetler ve korkunç hakikat arasındaki çatışma onların başlıca temidir. Halit Ziya, bu duyguyu “mavi ve siyah” kelimeleri ile sembolize etmiş ve onun romanını yazmıştır. Elhân-ı Şitâ’ya Ahmed Cemil’in kışa şarkısı gözüyle bakılabilir.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

• Millî Edebiyat’a

• Fecriati topluluğuna

• Tanzimat Edebiyatı’na

• Cumhuriyet Edebiyatı’na

• Servetifünun Edebiyatı’na

Diğer Servetifünuncular gibi o da sanatlar içinde musikiye büyük önem verir. François Coppee’nin tesirinde manzumeler kaleme alır. 1895’te doğan oğlu, hayatında ve dünyaya bakış tarzında önemli bir rol oynar. 1900-1909 yılları arasında yazdığı fakat yayımlamadığı şiirler muhteva (içerik) hatta üslup bakımından öncekilerden farklıdır. Hayatının son yıllarında hece ölçüsüyle ve sade bir dille çocuklar için yazdığı şiirleri Şermin adlı eserinde toplar. Tarih-i Kadim, Rübab-ı Şikeste, Haluk’un Defteri onun şiir kitaplarından birkaçıdır.

Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

• Cenap Şahabettin

• Tevfik Fikret

• Süleyman Nazif

• İsmail Safa

• Faik Ali

Bir siyah kuş gibi amade-i pervaz ü firar

Bu vefasız gecenin koynunda

Edelim gel, ebedî kalmak için bir ısrar...

Kim bilir, belki de son lahza-i sevdamızdır;

Hoş geçen her dem-i sevda ebediyyet sayılır!

Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• Sade bir dil kullanılmıştır.

• Öğreticilik ağır basmaktadır.

• Bireysel bir konu işlenmiştir.

• Nazım birimi beyittir.

• Yarım kafiye vardır.