UH GEGURITAN

Geguritan kuwe salah sawijining kasusastran awujud gancaran kang dewaca kanthi endah. Geguritan asale sekang tembung lingga “gurit”  kang tegese…

• kaendahan

• paugeran

• tetembungan

• tetembangan

• seratan

Gatekna katrangan-katrangan ngenani geguritan kiye!

1)      Ora nganggo tembung sun nggegurit.

2)      Purwakanthi guru swara bebas.

3)      Mentingna pamilihan tembung kang mentes.

4)      Tibane swara ing pungkasan gatra runtut.

5)      Cacahe gatra saben pada bebas.

 

Katrangan kang kalebu titikan utawa paugeran guritan gagrag lawas yakuwe…

• Ora nganggo tembung sun nggegurit

• Purwakanthi guru swara bebas

• Mentingna pamilihan tembung kang mentes

• Tibane swara ing pungkasan gatra runtut

• Cacahe gatra saben pada bebas  

Wacanen pethikan geguritan ing kiye kanggo mangsuli pitakonan!

                 Omah

 

Rikala Aku lelungan…

Adoh … tumuju papan liyan

Sing dakeling-eling kapan aku

Bali mulih menyang omah…

Omah …

Papan panggonan kanggo mulih

Papan panggonan kanggo ngenam penggalih

Papan panggonan kanggo ngarih-arih

Sakehing penggayuh kang lagi digalih

Omah …

Sanadyan wujude amung prasaja

Sing baku bisa kanggo nata ayeming nala

Ora kudu mewah, njegregeg magrong-magrong

Kang bisa gawe merining liyan

                                                                 Panjebar Semangat No. 21, 21 Mei 2011

 

Sajroning  geguritan kuwe, tema kang trep kanggo nggambarna dhasar crita yakuwe bab…

• sedhih         

• kangen

• seneng         

•   nandhang asmara      

• kaendahan panggonan           

 

Wacanen kanthi premati gaguritan ngisor kiye kanggo mangsuli pitakonan!

Gegayuhanku

Dening: Nuryanto (Nurgud)

 

Ketiga dawa kang tak rasa

Bisa gawe geringing nala

Urip ijen tanpa kenya ayu

Kang bisa gawe alusing rasa

Udan kang tak gandhang ing sasi iki

Jebul ra tiba ana bumi

Rasaning ati kang tansah sepi

Ngarep-arep tuwuhing wiji

Wiji katresnan kang sejati

Kang tuwuh seger yen ana banyu

Rinten lan dalu tansah memuji

Muga enggal kasil gegayuhanku

Gegayuhan kang luluh tumrap agami

Pala krama urip nyawiji

 

Geguritan kanthi irah-irahan “Gegayuhanku” kuwe kalebu geguritan gagrak ....

 

• ekstemporan

• lawas

• anyar

• tradisional

• tengah

Gegayuhanku

Dening: Nuryanto (Nurgud)

 

Ketiga dawa kang tak rasa

Bisa gawe geringing nala

Urip ijen tanpa kenya ayu

Kang bisa gawe alusing rasa

Udan kang tak gandhang ing sasi iki

Jebul ra tiba ana bumi

Rasaning ati kang tansah sepi

Ngarep-arep tuwuhing wiji

Wiji katresnan kang sejati

Kang tuwuh seger yen ana banyu

Rinten lan dalu tansah memuji

Muga enggal kasil gegayuhanku

Gegayuhan kang luluh tumrap agami

Pala krama urip nyawiji

Isi geguritan ‘Gegayuhanku” kuwe ngrembug babagan…

 

• Kepengin ana udan

• Kepengin mbojo

• Kepengin kahanan kang rame

• Kepengin dipuji

• Kepengin ketemu kenya ayu

Wacanen pethilan geguritan kiye!

...

Panggawe becik puniku

Gampang yen wus den lakoni

Angel yen durung kalakyan

Aras-arasen nglakoni

Tur iku den lakonana

Mumpangati badaneki

 

Geguritan dhuwur kuwe maringi pitutur supaya kita…

• nglampahi tumindak becik

• andhap asor dhumateng sesami

• nuladha tumindak ingkang sae

• miturut dhumateng tiyang sepuh

• seneng tetulung

Jagade gonjang ganjing

Dak sebut jagade gonjang ganjing

Amarga akeh kang ora padha eling

Marang liyan, apa maneh marang sing sing gawe gesang

Wong gedhe pada jegal jegalan

Rebutan panggonan lan penguwasaan

   “Rebutan panggonan...” ing geguritan iku duweni makna kiasan, yaiku....

• Tempat

• Dadi presiden

• Penguasa

• Jabatan

• Peringatan

Jagade gonjang ganjing

Dak sebut jagade gonjang ganjing

Amarga akeh kang ora padha eling

Marang liyan, apa maneh marang sing sing gawe gesang

Wong gedhe pada jegal jegalan

Rebutan panggonan lan penguwasaan

Ing geguritan iku “Gesang” nduweni arti....

    

• Manusia

• Jin

• Presiden

• Pejabat

• urip

Lintang Wengi

Dening : Wiwiek Panca Widyaningsih

 

Ludira kadya kandheg, kapireng kekidunganmu endah rinasa

Agawe pangungun sadawane gili

Wasana …..

Den semu

Geneya …..?

 

Panjeriting lintang wengi

Dicelathu sajroning kalbu

Smara jati kang kasiput mendhung

…… miris ……… jebul datan anyandhak

Wos surasane geguritan ing dhuwur yaiku …

• lintang kang njerit                

• langit kang kebak mendhung

• swasana kang peteng          

•    ora katon srengenge

• lintang kang abyor

Maca geguritan uga kudu nggatekake wiraga, tegese ….

• Tingkah laku nalika arep maca geguritan

• Patrap, sikap, obahing awak lan pasemon sawise maca geguritan

• Patrap, sikap, obahing awak lan pasemon sadurunge maca geguritan

• Munggah mudhune swara

• Patrap, sikap, obahing awak lan pasemon nalika maca geguritan