biologiczne...

Struktura na zdjęciu to:

• bezoar

• kastoreum

• fiszbin

• cywet

Answer explanation

płyty rogowe zwisające z podniebienia wielorybów, fiszbinowców. Wyrastają po zębach mlecznych. Dawniej używane do wyrobu między innymi gorsetów i parasoli

bezoar to:

• inaczej piżmo

• inaczej poroże

• inaczej szylkret

• inaczej kamień jelitowy

Answer explanation

rzekomy kamień jelitowy, nagromadzenie niestrawionych substancji w żołądku zwierząt. Bezoary stwierdzane mogą być również u ludzi. Normalnie występują np u lam i kóż bezoarowych

Szylkret pozyskuje się z:

• tygrysów

• Bielunia

• żółwia

• kotów

Answer explanation

materiał dekoracyjny z rogowych płytek pokrywających pancerz żółwi szylkretowych (Eretmochelys imbricata)

Kastoreum to wydzielina gruczołów:

• cywety

• jelenia

• niedźwiedzia

• bobra

Answer explanation

Kastoreum (strój bobrowy) – żółtawa wydzielina gruczołów bobra europejskiego (Castor fiber) oraz kanadyjskiego (Castor canadensis). Aromatycznym składnikiem tej substancji jest przede wszystkim kastoramina. Służy tym zwierzętom do natłuszczania futra i – w połączeniu z moczem – do znaczenia swojego terytorium. Bobry obu płci mają parę gruczołów, znajdujących się w dwóch wnękach pod skórą między miednicą a nasadą ogona, oraz parę worków, w których gromadzi się ich wydzielina. Stosowany jako lek, utrwalacz zapachów w perfumach. Dawniej stosowany jako panaceum.

Ambra to substancja wytwarzana przez:

• cywetę

• kaszalota

• jelenia

• pająka

Answer explanation

Ambra (Ambergris Tincture) – wydzielina z przewodu pokarmowego kaszalota (Physeter macrocephalus), która jest prawdopodobnie wynikiem niestrawności lub zaparcia wieloryba. Ambra pojawia się w okolicach żerowania, unosi się na powierzchni wody (skąd może zostać odłowiona), a następnie wyrzucana jest na wybrzeże oceanów. Bryły ambry mają najczęściej rozmiary pięści lub ludzkiej głowy. Mają postać różnokształtnych form o masie 1-20 kg. Ambra może przybierać barwę szarą, żółtawą lub brązową. Ma konsystencję wosku, jest lżejsza od wody, mięknie w cieple ręki i ulega upłynnieniu w temperaturze wrzenia wody. Jest słabo rozpuszczalna w alkoholu, lepiej rozpuszcza się w tłuszczach.

Sokrates, wybitny filozof starożytności, został skazany na śmierć przez wypicie cykuty. Cykuta jest wyciągiem z:

• muchomora sromotnikowego

• szaleju jadowitego

• tojadu mocnego

• szczwołu plamistego

Answer explanation

Cykuta – śmiertelna trucizna będąca wyciągiem z różnych roślin, stosowana w starożytności i średniowieczu. Zawierała alkaloidy m.in. z takich gatunków jak szczwół plamisty (Conium maculatum) i szalej jadowity (Cicuta virosa). W tradycji literackiej przyjmuje się, że cykutą uśmiercono m.in. Sokratesa, najprawdopodobniej zaś był to szczwół plamisty

Poroże posiada:

• jeleń

• koza

• owca

• renifer

Answer explanation

Poroże (rosochy, wieniec, tyki) – twardy, kostny twór wyrastający z kości czołowej możdżeni na głowie samców jeleniowatych. Wyjątkiem jest renifer, u którego poroże wyrasta również u samic oraz jelonek błotny, u którego poroże nie występuje. Poroże zrzucane i nakładane jest corocznie.

Kopi luwak to kawa otrzymywana z ziaren, które przeszły przez przewód pokarmowy:

• słonia indyjskiego

• okapi

• niedźwiedzia malajskiego

• cywety palmowej

Answer explanation

Rodzaj kawy pochodzący z południowo-wschodniej Azji (Indonezja), wytwarzany z ziaren kawy, które pozyskiwane są z odchodów zwierzęcia o nazwie łaskun (pop. cyweta, łac. Paradoxurus hermaphroditus). Łaskun zjada owoce kawowca, które następnie są nadtrawione przez enzymy trawienne i lekko fermentują dzięki bakteriom produkującym kwas mlekowy. Następnie ziarna przechodzą przez przewód pokarmowy i są wydalane. Zwierzę wybiera tylko najlepsze, najbardziej dojrzałe wiśnie kawowca, a przez przejście przez przewód pokarmowy łaskuna ziarna kawy tracą gorzki smak i kawa wytwarzana z tych ziaren zyskuje nowy, łagodny aromat. Kopi Luwak jest najdziwniejszą i najdroższą kawą na świecie, a ilość ziaren jest raczej ograniczona (roczna produkcja wynosi około 500 kg). Bardzo wysoka cena wynika z tej rzadkości.

Pleń to:

• nadmierny rozwój chwastów na polu zbóż

• Pełznąca masa wielu larw owadów

• spieniona woda podczas tarła ryb

• inaczej gruby pień drzewa

Answer explanation

Pleń – pełznąca masa, złożona z tysięcy maleńkich larw muchówki z gatunku ziemiórki pleniówki. Pleń jest niezwykle rzadkim zjawiskiem, a przyczyna wędrówki larw do dziś nie została poznana. Pierwszym zoologiem, który zwrócił uwagę na to zjawisko, był związany z Gryfowem Śląskim i Jelenią Górą Caspar Schwenckfeld

Perły są wytworem obronnym:

• ślimaków

• małży

• jamochłonów

• szkarłupni

Answer explanation

Perły wytwarzane są przez nabłonek płaszcza małża jako reakcja obronna w wyniku drażnienia przez obce ciało, na przykład ziarnko piasku lub jajo pasożyta. Najcenniejsze perły wytwarzają morskie perłopławy należące do rodzajów Pteria i Pinctada.