Masal (4 şık)

Bir kediyle bir serçe

Bir arada büyümüşler kardeşçe.

Sepet, kafes bir arada,

İçtikleri su ayrı gitmezmiş.

Gerçi kedi ara sıra,

Serçeye sinirlenirmiş,

Suratında gagasıyla süngü talimi yapıyor diye,

Ama o da zaman zaman

Bir pençecik atarmış serçeye.

Yukarıdaki parça aşağıdakilerin hangisinden alınmıştır?

• Fabl

• Masal

• Öykü

• Mesnevi

Kahramanlarından bazıları hayvanlar ve tabiatüstü varlıklar olan, olayları bilinmeyen bir ülkede cereyan eden, hayal mahsulü olduğu hâlde, dinleyicileri inandırabilen anonim üründür. Meydana geldikleri zaman bir kişinin malıyken yaygınlaştıkça, yöreden yöreye, ülkeden ülkeye geçtikçe halkın malı olur. Genellikle özel kişiler tarafından; kendisine mahsus zaman, mekân ve şahıs kadrosu içinde, yaşanılan hayatla hayal edilen hayatın sistemli bir şekilde ifade edilişi olarak karşımıza çıkar. Kalıplaşmış sözlerle başlayıp yine kalıplaşmış sözlerle biten hayal ürünü sözlü, anlatı türüdür.

Yukarıda özellikleri verilen edebî tür aşağıdakilerden hangisidir?

• Fabl

• Masal

• Destan

• Mesnevi

Aşağıdakilerden hangisi “fabl”ın özelliklerinden biri değildir?

• Manzum veya nesir şeklinde yazılabilirler.

• Sonunda her zaman bir ahlak dersi vardır.

• Peri, dev, cüce, cadı gibi hayalî kahramanlar

  ana karakterlerdir.

• Teşhis ve intak sanatları üzerine kurulmuştur.

---- yer unsuru gibi zaman unsuru da belirsizdir. “----” şeklinde belirsiz bir zamandan söz edilir. “Hangi zaman, hangi tarih” diye sorduğumuzda, açık ve kesin bir cevap alamayız. Masalda çoklukla hayali olaylar, iyi - kötü şeklinde zıt karakterde kahramanlar, “yedi kat yerin dibi” “Kaf dağının arkası” gibi adı var kendisi yok dağlar, taşlar, sular, ormanlar, vb. anlatılır.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangileri sırasıyla getirilmelidir?

• Fablda - Develer tellal iken

• Masalda - Evvel zaman içinde

• Fablda - Kalbur saman içinde

• Masalda - Az gittik uz gittik

Doğu edebiyatının en önemli anlatılarından olan bu masalların anlatıcısı Şehrazat’tır. Bu masallar birçok dile çevrilmiş farklı farklı coğrafyalarda dilden dile dolaşmış, edebiyat ve sinema dünyasına defalarca konu olmuştur. Konularını, Arap ve İran kültürünün hayal dünyasından almıştır.

Bu parçada hakkında bilgi verilen masallar aşağıdakilerden hangisidir?

• Ezop Masalları

• Pançatantra

• Kelile ve Dimne

• Binbir Gece Masalları

Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır.

• Tükçedeki ilk fabl örneği Şikâyetnâme adlı

  eser ile Şeyhî tarafından verilmiştir.

• Dünya edebiyatında ilk ve önemli fabllar Hint

  yazar Beydeba’ya aittir. Beydeba’nın fablları

  Kelile ve Dimne adlı bir eserde toplanmıştır.

• Fablın dünya edebiyatında ilk yazarları

  Beydeba, Ezop ve La Fontaine’dir.

• Fabllarda verilen mesajlar evrensel doğru

  ve değerler (adalet, dostluk, doğruluk,

  bağışlamak, cömertlik, alçak gönüllülük,

  kanaat, sadakat, kendini bilme... gibi) üzerine

  kurulur.

Fransa sahasında yetişen masalcıların başında ---- gelmektedir. Onun masalları hayvan masalları şeklinde hazırlanmıştır. Bugün hemen hemen bütün dünya dillerine çevrilmiştir. Bizdeki ilk çevirileri Şinasi ve Ziya Paşa ile başlar. Masallarının büyük bir bölümü Orhan Veli Kanık tarafından 1948 yılında çevrilmiştir. Masalların tamamı ise Sabahattin Eyüboğlu 1969 yılında çevirmiştir.

Parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

• Aisopos

• Montaigne

• La Fontaine

• Beydaba

Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

• Masallarda Kafdağı gibi olağanüstü

  coğrafi unsurlar; dev, yedi başlı canavar, ev

  büyüklüğünde kuş gibi olağanüstü yaratıklar

  vardır.

• Masalların anlatımında genellikle bilinen

  geçmiş zaman kipi kullanılır. (-di)

• Masallar anonim ürünlerdir, kulaktan kulağa

  günümüze kadar gelmiştir.

• Masallarda iyilik, doğruluk, yardımlaşma gibi

  evrensel davranışlar öğütlenir.

Masalın başlangıç bölümüdür. Bu bölüm giriş tekerlemesi ile başlar. Bu bölümde kısa veya uzun bir tekerleme ile dinleyici veya okurlar masalın olağanüstü dünyasına hazırlanır.

Bu parçada masalın hangi bölümü hakkında bilgi verilmiştir?

• Serim

• Dilek

• Öğüt

• Döşeme

Aşağıdakilerden hangisi masalda karşılaştığımız bitiş formellerindendir?

• Konarak, göçerek, lale sümbül biçerek...

• Gökten üç elma düştü; biri söyleyenin, biri

  dinleyenin biri de cemaatin...

• Az gittik, uz gittik, dere tepe düz gittik....

• Tepelerden yel gibi, derelerden sel gibi,

  Hamzayı pehlivan gibi...