sakarya, b. taarruz, mudanya, lozan

Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Savaşı sonucunda Batı Anadolu düşmandan temizlenmiş geriye Marmara Bölgesi kalmıştı. Marmara’yı da düşman işgalinden kurtarmak için Türk ordusunun Bursa’ya doğru ilerlemesi üzerine, İngilizler ateşkes teklifinde bulundular. Millî Mücadele’nin askeri safhasını sona erdiren Mudanya Ateşkes Antlaşması 11 Ekim 1922’de imzalandı. Mudanya Ateşkes Antlaşması’nda Doğu Trakya, İstanbul ve boğazların yönetimi TBMM’ ye bırakıldı. Fakat “TBMM Hükûmeti, barış antlaşması imzalanıncaya kadar Marmara ve Doğu Trakya’da asker bulunduramayacak.” maddesi de antlaşmada yer aldı.

Verilen bilgilerden yola çıkılarak Mudanya Ateşkes Antlaşması ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• İstanbul ve boğazların TBMM’ye bırakılması ile Osmanlı Devleti hukuken sona ermiştir.

• Marmara ve Doğu Trakya’da asker bulunduramamak egemenlik ve bağımsızlığımıza aykırıdır.

• Bu antlaşma ile bütün vatan toprakları savaş yapılmadan kurtarılmıştır.

• Millî Mücadele’nin Türk zaferiyle sonuçlandığını gösteren ilk diplomatik belgedir.

Yunanistan ile Büyük Millet Meclisi arasında yapılan Sakarya Meydan Savaşı Türk ordusunun zaferi ile sonuçlanmıştır. Bu zafer sonrasında yaşanan gelişmelerden bazıları şunlardır:

Kafkas Cumhuriyetleri ile Kars Antlaşması yapıldı.

Fransa ile Ankara Antlaşması yapıldı.

İtalyanlar işgal ettikleri yerleri terk ederek Anadolu’dan çekildiler.

Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Askeri bir zaferin kazanılması diplomatik girişimleri hızlandırmıştır.

• Büyük Millet Meclisi’nin tanınırlığı artmıştır

• Doğu ve Güney sınırlarımızı ilgilendiren antlaşmalar yapılmıştır.

• Büyük Millet Meclisi Kafkas Cumhuriyetleri grubuna katılmıştır.

".................. Antlaşması'yla Türkler ve Yunanlar arasındaki savaşa son verilerek Trakya savaş yapılmadan kurtarılmış oldu."

Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yer hangisi ile tamamlanmalıdır?

• Mudanya Ateşkes Antlaşması

• Kars Antlaşması

• Moskova Antlaşması

• Ankara Antlaşması

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın önemi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• Türkiye’nin doğu sınırı kesin şeklini almıştır.

• Güney cephesi kapanmış ve buradaki birlikler Batı Cephesi’ne kaydırılmıştır.

• Türk İstiklal Savaşı’nın zaferle sonuçlandığını gösteren ilk diplomatik ve siyasi belgedir.

• Misakımilli tanınarak Kars, Ardahan ve Artvin TBMM Hükümeti’ne bırakılmıştır.

Lozan Antlaşması, Türk siyasal yaşamında başlı başına bir yer tutan millî bir eser durumundadır. Lozan Antlaşması yeni bir Türk Devleti’nin kurulmasında temel öge olan bir siyasal belge olmuştur. Bu millî devlet, tam anlamıyla uygar ve bağımsız bir devletin bütün haklarına sahip olmuştur. Lozan Antlaşması bunları belirler ve kabul ettirir. İsmet İnönü

İsmet İnönü’nün sözlerine göre, Lozan Antlaşması aşağıdakilerden hangisinin tescili niteliğinde değildir? 

• Egemenliğin

• Bağımsızlığın

• Zaferin

• Sömürgeciliğin

11 Ekim 1922 tarihinde Mudanya Ateşkes Antlaşması’nda alınan kararlar;

• Türk ve Yunan kuvvetleri arasındaki silahlı çatışmalar sona erecektir.

• Yunanlar Doğu Trakya’yı Meriç Nehri sınır olmak üzere, antlaşmanın yürürlüğe girmesini izleyen 15 gün içinde boşaltacaktır.

• İstanbul ve Boğazlar TBMM Hükümeti’ne bırakılacaktır.

• Barış antlaşması yapılıncaya kadar, İtilaf Devletleri Boğazlarda kalabilecektir.

• Doğu Trakya’nın güvenliğini sağlamak için 8000 Türk jandarma birliği görevlendirilecektir.

• Türk ordusu barış antlaşması imzalanıncaya kadar Çanakkale ve Kocaeli bölgesinde belirlenen çizgide kalacaktır.

Buna göre Mudanya Ateşkes Antlaşması ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Mudanya Ateşkes Antlaşması ile Millî Mücadele’nin askeri safhası sona erdi.

• Türk ordusu barış imzalanıncaya kadar Meriç nehrine doğru ilerlemeye devam etti.

• Doğu Trakya, İstanbul ve Boğazlar savaş yapılmadan işgalden kurtarıldı.

• Boğazlar ve İstanbul’un yönetimi TBMM’ye devredildi ve Osmanlı Devleti hukuken yok sayıldı.

Büyük Millet Meclisi’nin 5 Ağustos 1921 tarihinde çıkardığı kanun ile Mustafa Kemal’e başkomutanlık yetkisi verilmiştir. Bu kanunun ilgili maddesi şu şekildedir:

“Başkomutan ordunun maddi ve manevi gücünü büyük ölçüde artırmak ve yönetimini bir kat daha sağlamlaştırmak için Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin bununla ilgili yetkisini meclis adına fiili olarak kullanabilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Yukarıdaki parçaya göre Mustafa Kemal’e başkomutanlık yetkisinin verilmesinde aşağıdakilerden hangisi etkili olmamıştır?

• Orduyu düşman kuvvetleri karşısında yeterli güce kavuşturmak

• Ordunun mühimmat ihtiyacını gidermek

• Demokratik rejimi güçlendirmek

• Türk ordusunun idaresini güçlendirmek

Mudanya Ateşkes Antlaşması ile İstanbul ve boğazların yönetiminin TBMM’ye bırakılması .............................. göstergesidir. Cümlede boş bırakılan yerin aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanması daha uygundur?

• TBMM’nin Osmanlı Hükûmeti ile iş birliği yaptığının

• İtilaf Devletlerinin Osmanlı Hükûmetini desteklediğinin

• Milli egemenliğin kişi egemenliğine feda edildiğinin

• Osmanlı Devleti’nin hukuken sona erdiğinin

TBMM Hükûmeti, Lozan’da asla taviz verilmeyecek bazı konular tespit etmişti. Bu konular şunlardır;

• Doğu Anadolu Bölgesi’nde planlanan Ermeni devletinin kurulmasına kesinlikle izin verilmeyecek.

• Kapitülasyonlar uygulamadan kaldırılacak.

Verilen bilgiye göre, TBMM Hükümeti’nin,

I. Ekonomik bağımsızlığın sağlanması II. Milli kültürün geliştirilmesi

III. Eğitimin millileştirilmesi IV. Toprak bütünlüğünün korunması

anlayışlarından hangilerine önem verdiği söylenebilir?

• I ve II

• I ve IV

• II ve III

• III ve IV

Lozan Barış Antlaşması’nda “Boğazlardan geçişleri, Türkiye başkanlığında kurulacak milletlerarası bir Boğazlar Komisyonu düzenleyecektir.” kararı yer aldı. Söz konusu maddedeki Boğazlar Komisyonunun varlığı hakkında aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?

• Milli iradenin yönetime yansıtılmasını sağlamıştır.

• Laik devlet anlayışını güçlendirmiştir.

• Azınlıkların olumsuz faaliyetlerinin kontrol altına alınmasını sağlamıştır.

• Egemenlik haklarımızı kısıtlamıştır.