BASA SUNDA X

Dina hiji poě Sakadang Kuya keur něangan kadaharan, ti isuk kěněh nepi ka beurang maněhana tacan keněh manggihan nanaon. Ngahaeut ka tengah poě, maněhna manggih tangkal cau nu buahna geus asak, tapi kumaha da teu bisa naěk. 

Kulantaran kitu, tuluy maněhna běběja ka Sakadang Monyět, měnta tulung. Kie omongna “Sakadang Monyět, uing manggih tangkal cau nu buahna geus asak, tapi hanjakal teu bisa naěk, cing tulungan pangalakeun, engkě paparoan” 

“Hadě,” tembal Sakadang Monyět. “Di mana?” Tuluy maraněhna arindit babarengan ka tempat tangkal cau těa. Sakadang Monyět, tuluy naěk, metikan cau hiji-hiji bari ditungtut dihakanan.  

Sempalan Dongéng diluhur kaasup kana jenis dongéng .....

• pabel

• parabel

• mite

• sasakala

• sage

Dongéng mibanda ciri-ciri anu bisa ngabédakeunnana jeung wangun basa lancaran (prosa) lainna.

Di handap ieu nu teu kaasup ciri-ciri dongéng nyaéta….

• sakabéh eusi caritana bohong

• sumberna tatalépa sacara lisan

• awalna kagolong kana sastra lisan

• teu jelas nu ngarangna (anonim)

• ngandung unsur-unsur pamohalan

Unsur-unsur carita dina dongéng sarua jeung unsur-unsur prosa fiksi séjénna. Ieu di handap anu teu kaasup kana unsur-unsur carita, nyaéta….

• téma

• palaku

• purwakanti

• amanah

• galur

Sakadang Kuya mah teu diběrě sapotong-potong acan, atuh bati cumeplak wě neureuyan ciduh. “Sakadang Monyět, mana bagian uing? Kapan geus jangji paparon” ceuk Sakadang Kuya ngagorowok. 

Tapi Sakadang Monyět teu malire, jongjon baě metikan jeung ngadaharan, kalahkah malědogan ku cangkangna. Sakadang Kuya pohara nyerieunana, ngunek-ngunek hayang males. 

Watek tokoh monyět dina éta dongěng digambarkeun tina….

• kabiasaan jeung kaayaan lingkungan sabundeuranana

• disebutkeun langsung ku pangarangna

• caritaan tokoh séjén

• penampilan jeung réngkak polahna

• dedeg pangadeg jeung kahayangna

“Hampura baě atuh nu enggeus-enggeus mah!, sing karunya ka uing ku hayang ngasaan buah loa paparin Děwata!” omongna deui lengas lengis.

Terjemahan tina kecap anu dibeureuman nyaěta….

• merebut

• mencuri

• memaksa

• menengadah

• memelas

Watek sakadang kuya miboga hate dendam jeung hayang males kanyeuri ditunjukkeun ku kalimat…..

• “Sakadang Monyět, uing manggih tangkal cau nu buahna geus asak, tapi hanjakal teu bisa naěk, cing tulungan pangalakeun, engkě paparoan”

• ah, ulah ngaganggu, uing těh keur ngeunah ngadahar buah loa paparin ti Děwata. Kakarka uing mah barang dahar ni’mat kieu.”

• “Sakadang Monyět, mana bagian uing? Kapan geus jangji paparon”

• Keur naon makě měrě ka maněh, kapan barěto gě maněh teu měrě cau ka uing, padahal ěta těh uing anu manggihana?”

• “Nya ari maksa-maksa teuing mah kop baě, tuh cokot deukeut tangkal caringin itu!”

Tarjamah téh sok disebut ogé alih basa, nyaéta mindahkeun téks tina basa sumber (asal) kana basa séjén. Narjamahkeun disebut ogé nyalin atawa mindahkeun amanat ti hiji bas a ka basa séjén. Lian ti tarjamahan, aya ogé istilah saduran atawa nyadur. Saduran mah narjamahkeun karya sastra tina basa asing, ku cara nulad jalan caritana wungkul, ari ngaran tokoh jeung latar caritana mah diluyukeun kana kaayaan di urang.

• définisi tarjamah

• définisi saduran

• karakteristik tarjamah     

• bédana tarjamah jeung saduran 

• karakteristik saduran

Sakadang Kuya kacida sugemanana, lantaran geus bisa males kanyeri hatěna keur barěto.

Tarjamah Bahasa Indonsia pikeun kecap anu digurat badag nyaěta….

• puas

• bahagia

• nelangsa

• bangga

• bahagia

Gaji sebesar itu tidak cukup untuk menutup kebutuhan sehari-hari.

Tarjamah anu merenah pikeun kalimat di luhur nyaěta….

• Gajih sagedě ěta henteu cukup pikeun nutup kabutuhan sapopoě.

• Gajih sagedě ěta henteu cukup pikeun nutup kabutuhan sapoě-poě.

• Gajih sakitu těh teu cukup pikeun nutupan pangabutuh sapopoě.

• Gajih sagedě kitu těh teu cukup pikeun nyumponan pangabutuh sapopoě.

• Gajih sakitu těh teu cukup pikeun nyumponan pangabutuh sapopoě.

Lengkah-lengkah nyieun tarjamahan:

1. nerjemahkeun luyu jeung kaidah-kaidahna

2. maca dina jero hate (maca ngilo)

3. paham kana alur carita (prosa)/eusi dina sajak (lancaran)

4. nyiapkeun teks anu rek ditarjamahkeun

5. mariksa hasil nerjemahkeun

• 1-3-5-4-2

• 2-4-5-3-1

• 3-5-4-2-1

• 4-2-3-1-5

• 5-3-4-2-1