2.3 дәріс

Тіл туралығылымның тілдердің құрылымы мен құрылысын зерттейтін саласы

• генологиялық тіл білімі

• типологиялық тіл білімі

• салыстырмалы-тарихи тіл білімі

• антропоөзектік бағы

Типологиялық жіктелім зерттеу пәнінің негізі ретінде қарастырады

• тілдің фонетикалық құрылысын

• туыс,туыс емес тілдердің грамматикалық жүйесіндегі сәйкестіктер мен ерекшеліктерді

• сөз тұлғасын

• түбір сөзге қосымшаның жалғануын

фонологиялық типология тілдің фонетикалық құрылысы мен фонемалардың қызметін, буын, екпін және интонация мәселелерін қарастырады.

• бұрыс

• дұрыс

Тілдердің типологиялық классификациясын .... классификация деп те атайды.

• фонетикалық

• лексикалық

• морфологиялық

• сөзжасамдық

Тіл-тілді құрылымы мен сөз тұлғасы, құрылысы мен сөз формасының түрлену-өзгеру амал-тәсілдеріне қарай тип-типке бөлуді .... классификация деп атайды.

• фонетикалық

• типологиялық

• генеологиялық

• лексикалық

морфологиялық жіктелім бойынша әлем тілдері былайша

топтастырылады:

• Агглютинативті

  Полисинтетикалы

  эргативті

• Түбір типті

  Жалғамалы типті

  Қопармалы типті

  Полисинтетикалық

• инкорпаративті

  флективті

  синтетикалық

  қопармалы

• посессив типті

  номинативті

  эргативті типті

Түбір типті тілдер

• тілдегі сөз түбірлері мен негіздері бір-

  бірімен қабыса, кіріге байланыстырылып,біртұтастыққа біріктіріледі

• қосымшалар түбірге кірігіп, түбір морфема өз ішінен өзгеріске түседі.

• жұрнақтар мен жалғаулар түбірден соң ғана жалғанады, үндестік заңының сақталуы.

• таза түбір сөз қалпында қолданылады, сөз түрлендіруші аффикстер болмайды, сөздер орын тәртібі арқылы байланысады

Жалғамалы типті тілдер

• таза түбір сөз қалпында қолданылады

• жұрнақтар мен жалғаулар түбірден соң ғана жалғанады, үндестік заңының сақталуы.

• қосымшалар түбірге кірігіп, түбір морфема өз ішінен өзгеріске түседі.

• тілдегі сөз түбірлері мен негіздері бір-

  бірімен қабыса, кіріге байланыстырылып,біртұтастыққа біріктіріледі

Қопармалы типті (флективті

• қосымшалар түбірге кірігіп, түбір морфема өз ішінен өзгеріске түседі.

• сөз түрлендіруші аффикстер болмайды

• сөздер орын тәртібі арқылы байланысады

• таза түбір сөз қалпында қолданылады

Полисинтетикалық (инкорпаративті)

• таза түбір сөз қалпында қолданылады

• жұрнақтар мен жалғаулар түбірден соң ғана жалғанады

• тілдегі сөз түбірлері мен негіздері бір-

  бірімен қабыса, кіріге байланыстырылып,біртұтастыққа біріктіріледі.

• қосымшалар түбірге кірігіп, түбір морфема өз ішінен өзгеріске түседі.