EDEBİYATA GİRİŞ

"Karın lapa lapa yağdığı anlarda bir adam alelacele eczaneye girdi ve tuttuğu buruşuk kâğıdı ıslak elleriyle kalfaya uzatıverdi. Kalfa, kâğıdı almadı; adama kaşıyla diğer müşterileri gösterdi. Bunun üzerine adam başını eğerek sıranın en arkasına geçti."

Bu parçanın iletişim ögeleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

• Gönderici: Adam

• Bağlam: Eczane

• Alıcı: Diğer müşteriler

• Geri bildirim: Adamın sıraya geçmesi

• Kanal: Kalfanın mimiği

"Divanu Lugati’t-Türk’ten beri Türkçe sözlüklerde örneklerine rastlanan argo, ortak dilden beslenen ancak ondan ayrı olarak belirli topluluklara mensup insanların sözcüklere ve sözlere yeni anlamlar yükleyerek oluşturduğu hususi bir dildir. Denebilir ki argo, dilin yaramaz çocuğudur. Argo kullanan kişi herhangi bir sebepten dolayı iletisinin sınırlı bir kesim tarafından anlaşılmasını ister. Argo aslında bir başka türlü söyleme, böylece “söyleyebilme”nin yoludur. Bu yolda kimi zaman ince bir alaya kimi zaman örtmeceye kimi zaman da mecaza rastlamak kaçınılmazdır."

Bu parçadan argo ile ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

• Genel dilin etkisinde oluşmuş özel bir dildir.

• Söylenmek istenenin gizlenmesi esastır.

• Çok anlamlılık bakımından zengindir

• Belirli meslek gruplarının kendi arasınd konuştuğu dildir.

• Köklü bir geçmişe sahiptir.

Bir suna uçurdum Çıldır elinden

Arpaçay’ı Gars’ı geçin durnalar

Yoluz uğrarısa bah Gağızman’a

Fuat Bey’de bir çay için durnalar

Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Ağız özelliği gösteren ifadeler vardır.

• Örneklemeye başvurulmuştur.

• Dil, sanatsal işlevde kullanılmıştır.

• Devrik cümlelere yer verilmiştir.

• Sade ve içten bir söyleyişe sahiptir.

Ali Bey, komşusu ile sohbet ederken ertesi gün bahçeye inip kuru yaprakları toplayacağını söyler.

Ali Bey’in komşusu aşağıdakilerden hangisini söylerse dili göndergesel işlevde kullanmış olur?

• Meteorolojiye göre yarın hava yağmurlu olacakmış.

• Harika! İşte benim çevre dostu komşum.

• O zaman gel de bendeki tırmığı vereyim.

• Geçen gün diktiğimiz fidelere de su tutar mısın?

• Yaprak sıkılmıştı ağaçtan / Bahaneydi sonbahar

(I) Arapça “edeb” kökünden türetilen “edebiyat” kelimesinin ilk defa Tanzimat Dönemi’nde kullanılmaya başlandığı görülür. (II) Ondan önce bu alan için “ilm-i edeb”, “şiir ve inşa” gibi ifadeler kullanılmaktadır. (III) Edebiyat kelimesi o yıllarda Fransızca “littérature” sözcüğünün Türkçedeki karşılığı olarak düşünülmüş ve kullanılmıştır. (IV) Bugüne gelindiğinde tam bir tanımı yapılamasa da olay, düşünce, duygu ve hayalleri sözlü ya da yazılı olarak güzel ve etkili bir biçimde nakletme sanatı şeklinde düşünülebilir. (V) O hâlde bu görsel sanat türünün temel malzemesinin dil olduğu sonucuna varılabilir.

Numaralanmış cümlelerden hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

• I.

• II.

• III.

• IV.

• V.

Aşağıdakilerden hangisi metinlerin sınıflandırılmasında kullanılan ölçütlerden biri değildir?

• Metnin gerçeklikle ilişkisi

• Yazılış amacı

• Yazarın edebi görüşü

• Dilin hangi işlevde kullanıldığı

• Kullanılan anlatım biçimleri

Aşağıdakilerden hangisi ritmik sanatların içinde yer almaz?

• Pandomim

• Opera

• Sinema

• Heykel

• Kukla

Eserlerinde biliçaltı tekniğini kullanan bir sanatçı hangi bilim dalından yararlanmıştır?

• Felsefe

• Sosyoloji

• Psikoloji

• Tarih

Metinlerin sınıflandırılması tablosuna göre "makale,deneme,fıkra" türleri hangi başlık altında yer almaktadır?

• Kişisel Hayatı Konu Alan Metinler

• Gazete Çevresinde Gelişen Metinler

• Felsefi Metinler

• Anlatmaya Bağlı Metinler

Yemek tariflerini içeren metinlerde, reklamlarda, kullanım kılavuzlarında dil daha çok hangi işlevde kullanılır?

• Göndergesel İilev

• Kanalı Kontol İşlevi

• Dil Ötesi İşlev

• Alıcıyı Harekete Geçirme İşlevi