5.Sınıf Türkçe Sözcükte Anlam

Aşağıdakilerden hangisinde ayak sözcüğü yan anlamda kullanılmıştır?

• Koşarken düşüp ayağını kırmış.

• "Ayağını yorganına göre uzat," demiş atalarımız.

• masanın ayağı kırılmış.

• Üşüyen ayaklarını patik ile ısıttı.

Hangisinde mecaz anlam içeren bir kelime vardır?

• Elindeki bisküviyi ortadan kırıp arkadaşına verdi.

• Yaptıkların beni çok kırdı.

• Amcamın kolu kırılmış.

• Cama top atılınca kırılmış.

Hangisinde "Burun" sözcüğü temel anlamı ile kullanılmıştır?

• Geminin burnuna doğru ilerledi.

• Burun farkı ile yarışı kazandı.

• Uçağın burnu buz tutmuş.

• Top burnuma çarpınca burnum kırıldı.

Hangisinde terim anlam içeren bir sözcük bulunur.

• Akşam sahnelenecek olan bu oyun, iki perdeden meydana geliyor.

• Evimizin perdeleri son derece eskidir.

• Kedi camdan girip perdeyi yırtmış.

• Sınıfa güneş gelince perdeleri kapattık.

Hangisinde hem zıt hem de eş anlamlı kelimeler bir arada verilmiştir?

• Gece gündüz gidiyorum.

• Ödevlerini sabah akşam takip ediyordu.

• Kara kedi akşamın bu saatinde simsiyah camdan bakıyor ve sabah olmasını istiyordu.

• Kötü günler geride kaldı, güzellikler elimizde.

Answer explanation

"Kara" ve "Siyah" sözcüğü kendi aralarında eş anlamlı iken "akşam" ve "sabah" kelimeleri de kendi aralarında zıt anlamlıdır.

Sözcükler farklı anlam özellikleri kazanabilirler. Başlangıçta tek bir anlamı olan sözcükler zamanla birçok anlam kazanabilir. Mesela bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlama mecaz anlam denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisinde altı çizili sözcük mecaz anlamında kullanılmamıştır?

• Köpeğin zayıf görüntüsü içimizi acıtmıştı.

• Tatlı bir gülümsemesi vardı.

• Kürsüde ateşli bir konuşma yapmış.

• Kendine kaliteli bir ayakkabı aldı.

Bir sanat, bir meslek, bir bilim dalına ait kelimeler terim anlam ifade ederler. Örneğin doktor kelimesi “tıp” terimi olurken, nota kelimesi “müzik” terimi olmaktadır.

Bu açıklamadan yola çıkarak aşağıdaki cümlelerin hangisinde terim anlamlı sözcük kullanılmamıştır?

• Ameliyat tam üç saat sürdü.

• Şiiri herkes çok beğenmişti.

• Bugün çarpma işlemini öğrendik.

• Projemiz her geçen gün ilerliyor.

“Kuru” sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?

• Kuru kayısının sağlığımıza birçok faydası vardır.

• Onun kuru sözlerini dinleyecek halde değilim.

• Sonbaharda kuru yapraklar etrafa dağılır.

• Verimli toprakları Ellerim kuruduğu için krem sürüyorum.