6. SINIF YAZI TÜRLERİ 2

Endonezya’nın Açe bölgesinde dün sabah on balina karaya vurdu. Kendi çabalarıyla suya dönemeyen balinalara civar köylerden gelen insanlar yardım etti. Balinaları kimi köylüler tekneleriyle, kimileri de elleriyle denize iterek hayata döndürmeye çalıştı. Balinalardan üçü için artık çok geçti çünkü yapacak bir şey kalmamıştı. Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Hikâye

• B) Fabl

• C) Masal

• D) Haber yazısı

Aşağıdakilerden hangisi bilgilendirici bir metindir?

• A) Mağaranın içi, güneş doğmuş gibi birden aydınlanıverdi. Bu ışık nereden geliyor diye çevreme baktım. Bir de ne göreyim? Altın, zümrüt ve çeşit çeşit değerli taşlardan oluşan bir tepecik duruyor gözlerimin önünde.

• B) Çekirge, pire ve uçan kaz bir gün kralın huzuruna davet edilmişler. Kral, üçünün arasında bir yarış düzenleyecek ve en yükseğe sıçrayana büyük bir ödül verecekmiş.

• C) Yemeğimi acele bitirip evden çıktım. Dükkâna gittiğimi gören annemin sevinci yüzünden okunuyordu. Sokağın köşesine varınca arkadaşlarımın da dükkâna geldiğini gördüm.

• D) Ahlak kuralları, bir toplumdaki insanların benimsediği, uymak zorunda olduğu kurallardır. Dürüstlük, kardeşlik, sevgi, saygı gibi iyi nitelikler ile güvenilirlik, alçak gönüllülük, hoşgörü, acıma gibi iyi huylar bu kurallara örnek gösterilebilir.

Aşağıdaki metinlerden hangisi yay ayraç içinde verilen türde yazılmamıştır?

• A) Tilki çok acıkmış ve bir bağa girmiş. İştah açıcı üzümlerden yiyerek karnını doyurmak istemiş. Ancak o güzelim üzümlere yetişemediği için bir türlü yiyememiş. Bu sefer de ‟Önemli değil canım, nasıl olsa hepsi ekşiydi.” demiş. (Fabl)

• B) İki çocuk neşeyle alt kamaraya indiler. Dolaplardan ağları ve oltaları alıp hızla yukarı çıktılar. Ufaklık, ağın ucunu denize doğru atarken “Yunus, Yunus...” diye seslendi. (Hikâye)

• C) Bilinen ilk hesap makinesi abaküstür. Abaküs, ilk kez Atina yakınlarındaki Salamis Adası’nda kullanıldı. Üzerine birçok sütun oyulmuş olan mermer abaküste sayıları, minik çakıl taşları simgeliyordu. (Masal)

• D) İngiltere’deki Uluslararası Ömür Boyu Yaşam Merkezi, hafızanın müzikle iyileştirilebileceğini tespit etti. Bazı hastalar üzerinde araştırma yapan 50 uzman, ileri seviyede hafıza kaybı olanların bile müziği algılayabildiklerini açıkladı. Bu araştırma, müziğin hafıza üzerindeki olumlu etkisini ilk kez ortaya çıkarmış oldu. (Haber yazısı)

Serdar’ın akvaryumunda birbirinden güzel üç tane balık vardı. Serdar bu balıklara gözü gibi bakıyor, hiçbir şeylerini eksik etmiyordu. Bu kadar ilgi ve sevgiye rağmen balıklar çok mutsuzdu. Altın renkli balık, siyah renkli balığa bakıp iç çekiyor ve “Ne güzel bir rengi var, hele uzun siyah kuyruğu, yüzerken ne de güzel dalgalanıyor! Ne olurdu ben de onun gibi simsiyah olsaydım ya da şu kırmızı balık gibi kırmızı olsaydım?” diyordu. Kırmızı renkli balık ise “Ne olurdu ben de geceler kadar kara ya da şu altın renkli balık gibi pırıl pırıl olsaydım?” diye üzülürdü. Siyah renkli balığa gelince o da “Neden kırmızı ya da altın gibi pırıl pırıl değilim?” diye söylenirdi bütün gün.

Bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Hikâye edici bir metinden alınmıştır.

• B) Anlatım I. kişi ağzından yapılmıştır.

• C) Kurgusal unsurlara yer verilmiştir.

• D) Kişileştirmeden yararlanılmıştır

I

Kurdun biri, nehirden su içen bir kuzuyu gözüne kestirmiş. Kuzuya, “Sen benim içtiğim suyu niye bulandırıyorsun?” demiş. Kuzu, “Ben sizin suyunuzu nasıl bulandırırım? Siz yukarıdasınız, ben aşağıdayım. Su yukarı doğru akmıyor ki!” demiş.

II

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde küçük bir kulübede karısı ve yedi çocuğuyla birlikte yaşayan yoksul bir oduncu varmış. Oduncunun en küçük çocuğu parmak kadarmış. Bu yüzden ona Parmak Çocuk adını vermişler. Günün birinde parasızlıktan yiyeceksiz kalmışlar. Ne yapacağını şaşıran oduncu, çocuklarını götürüp ormana bırakmış. Çocuklar ormanda yalnız kaldıklarını anlayınca ağlamaya başlamışlar. Parmak Çocuk bir ağaca tırmanmış ve ileride bir ev görmüş. Gidip kapıyı çalmışlar. Kapıyı açan kadın “Burası devin evidir. O, çocukları yer. Hemen gidin buradan!” demiş.

Numaralanmış metinlerin türleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

• A) Hikâye Masal

• B) Fabl Masal

• C) Masal Efsane

• D) Fabl Hikâye