AARYABAT

क) सूर्यः कस्यां दिशायाम् उदेति?

• उतार्दिशयम

• पूर्वदिशायाम्

कः सुस्थापित: सिद्धांत?

• सूर्याचलः पृथिवी च चला या स्वकीये अक्षे घूर्णति इति सम्प्रतं सुस्थापित: सिद्धान्तः।

• आधुनिकैः वैज्ञानिकैः तस्मिन्, तस्य च सिद्धान्ते समादरः प्रकटितः।

सूर्यग्रहणं कथं दृश्यते?

• सूर्य परितः भ्रमन्त्याः पृथिव्याः चन्द्रस्य परिक्रमापथेन संयोगाद् ग्रहणं भवति।

• पुथ्वीसूर्ययोः मध्ये समागतस्य चन्द्रस्य छायापातेन सूर्यग्रहणं दृश्यते।।

चन्द्रग्रहणं कथं भवति?

• सूर्य परितः भ्रमन्त्याः पृथिव्याः चन्द्रस्य परिक्रमापथेन संयोगाद् ग्रहणं भवति।

• पुथ्वीसूर्ययोः मध्ये समागतस्य चन्द्रस्य छायापातेन सूर्यग्रहणं दृश्यते।।

प्रथमोपग्रहस्य नाम आर्यभटः इति कथं कृतम्?

• आर्यभटस्य योगदानं गणितज्योतिषा संबद्धः वर्तते।

• आधुनिकैः वैज्ञानिकैः तस्मिन्, तस्य च सिद्धान्ते समादरः प्रकटितः। अस्मादेव कारणाद् अस्माकं प्रथमोपग्रहस्य नाम आर्यभट इति कृतम्।

सूर्यः पूर्वदिशायाम् उदेति पश्चिमदिशियां च ………………………. गच्छति।

• अस्तं

• पृथिवी,

यदा पृथिव्याः छायापातेन चन्द्रस्य प्रकाशः अवरुध्यते ………………………. चन्द्रग्रहणं भवति।

• यदा

• तदा,

नौकायाम् उपविष्टः मानवः ………………………. स्थिरामनुभवति।

• नौकाम्,

• पृथिवी,

अधोलिखितपदानां विपरीतार्थकपदानि लिखत- अचलः

• चली

• गतिशीलः

अन्धकारः

• प्रकाशः

• तमः