Deneme 5

II. Abdülhamit’in 1876 yılında Meşrutiyeti ilan etmesi ile Türk tarihinin ilk anayasası olan Kanun-u Esasi yürürlüğe girmiştir. Bu anayasa doğrultusunda halk kısıtlı da olsa ilk defa seçme ve seçilme hakkı elde ederek yönetime katılmıştır. Ülke genelinde seçimler yapılarak Mebusan Meclisi açılmıştır. Bu mecliste Müslümanların yanı sıra azınlık vekillerinin temsil edilmesi sağlanarak ülke bütünlüğü korunmaya çalışılmıştır. II. Abdülhamit meclis çalışmaları esnasında vekiller arasındaki uzlaşmazlıkları görmüş ve Osmanlı-Rus savaşını bahane ederek Mebusan Meclisi’ni kapatıp, anayasayı rafa kaldırmıştır.

I. Meşrutiyetin İlanı ile ilgili verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Mebusan Meclisi’nin kapatılma gerekçesi Osmanlı-Rus savaşıdır.

• Meşrutiyetin ilanı ile yönetim şeklinde değişiklik yaşanmıştır.

• Seçimlere kadın-erkek tüm Osmanlı tebaası katılmıştır.

• Milletvekilleri arasında fikir birliği yoktur.

Selânik Askerî Rüştiyesinde matematik öğretmeni bir gün: ‘Aranızda kimler kendine güvenirse kalksın. Onları müzakereci yapacağım.’ demişti. Ayağa öyle öğrenciler kalktı ki bunları gören Mustafa kendini ortaya atmaya cesaret edemedi fakat içlerinden birinin emri altına girecekti. Bu da ağırına gitti. Birden kalktı: “Ben daha iyi yaparım.” dedi ve yaptı. O günden sonra sınıfının müzakerecisi oldu.

Yukarıdaki metinde Mustafa Kemal’in hangi kişilik özelliğinden bahsedilmiştir?

• İleri görüşlülük

• Çok yönlü olma

• Gerçekçilik

• Liderlik

. Mustafa Kemal bir anısını şu şekilde anlatmıştır: “Selânik Mülkiye Rüştiyesinde iken mahallemizdeki Binbaşı Kadri Bey’in oğlu Ahmet, askerî rüştiyeye devam ediyor ve askerî üniforma giyiyordu. Onu gördükçe ben de böyle giyinmeye hevesleniyordum. Sonra sokaklarda subaylar görüyordum. Subay olmak için önce askerî rüştiyeye girmek gerektiğini anlıyordum. O sırada annem Selânik’e gelmişti. Askerî rüştiyeye girmek istediğimi ona söyledim. Annem asker olmamı istemiyordu. Sınav zamanı ona sezdirmeden rüştiyeye giderek sınava girdim.”

Verilen metinde Mustafa Kemal ile ilgili;

I. Kararlı bir kişiliğe sahiptir.

II. Meslek seçiminde çevresi etkilidir.

III. Karşılaştığı sorunu aşmasını bilmiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• Yalnız I

• Yalnız II

• I ve III

• I, II ve III

. Erzurum Kongresi’nde alınan kararlardan bazıları şunlardır:

 Millî sınırlar içinde bulunan vatan parçaları bir bütündür. Birbirinden ayrılamaz.

 Her türlü yabancı işgal ve müdahalesine karşı ve

 Osmanlı Hükûmeti’nin dağılması halinde, millet topyekûn kendisini savunacak ve direnecektir

 Manda ve himaye kabul olunamaz.

Yukarıda verilen Erzurum Kongresi maddeleri ile Milli Mücadelenin esasları eşlerden hangisi boşta kalır?

• Milli Egemenlik

• Tam Bağımsızlık

• Topyekün Mücadele

• Vatanın Bütünlüğü

Misak-ı Millî Kararlarından bazıları şunlardır:

 Azınlık hakları komşu ülkelerde bulunan Türk ve Müslümanlara verilen haklar kadar olacaktır.

 Milli ve ekonomik gelişmemizi engelleyen siyasi, adli ve mali kısıtlamalar kaldırılmalıdır.

 Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığı anda işgal edilmemiş Türk topraklarının tümü, ayrılmaz bir bütündür.

 Batı Trakya’nın durumunun belirlenmesinde halkoyuna başvurulmalıdır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• I. Dünya Savaşı öncesindeki sınırların korunması gerektiğine

• Uluslararası eşitliğe göre hareket edilmesinin önemine

• Ekonomik bağımsızlığın sağlanması yolunda önemli bir adım atıldığına

• Halkın kendi geleceğiyle ilgili kararlarda etkin rol almasına

Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne karşı çıkan ayaklanmalarda;

I. İstanbul’daki Şeyhülislam’ın Millî Mücadele aleyhine fetva yayınlaması

II. İtilaf Devletlerinin Millî Mücadele aleyhine uçaklarla bildiriler dağıtması

III. Bazı Kuvâyı Millîye birliklerinin düzenli orduya katılmak istememeleri

gibi sebeplerden hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?

• I ve II

• II ve III

• I ve III

• I, II ve III

*Kapitülasyonlardan tüm devletler yararlanacak

*Gayrimüslimlere siyasi, sosyal ve kültürel haklar verilecek.

* Askerlik zorunlu hizmet olmaktan çıkacak.

*Türk Ordusunun sayısı 50.000 kişiyi aşmayacak. Bu ordunun tank, top, ağır makineli tüfek ve uçağı olmayacak.

Sevr Antlaşması'nın yukarıda verilen maddelerinden hareketle İtilaf Devletlerinin aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştirmeye çalıştıkları söylenemez?

• Ekonomik kalkınmayı engellemek

• Gayri müslimlere geniş haklar vermek

• Türk nüfusunun fazla olduğu yerleri Türklere vermek

• Türkleri savunma gücünden mahrum etmeye çalışmak

Milli mücadele hareketi tüm engellemelere rağmen çığ gibi büyümeye devam etti. Samsun’da yakılan istiklal meşalesi daha da alevleniyordu. Ama sadrazam Damat Ferit Paşa’nın milli mücadele aleyhindeki tutumu uzun zamandır devam ediyordu. Son olarak Damat Ferit Hükümetinin Sivas Kongresi’nin toplanmasını önlemeye yönelik çalışmaları Mustafa Kemal’i harekete geçirdi. Mustafa Kemal, Temsil Heyeti başkanı olarak Anadolu ile İstanbul arasındaki haberleşmenin kesilmesini emretti. Bu emir Anadolu’nun büyük bölümünde karşılık buldu. Halkına söz geçiremez, ülkesini yönetemez hale gelen Damat Ferit istifa etmek zorunda kaldı.

Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Temsil Heyeti Anadolu’daki otoritesini güçlendirmiştir.

• İstanbul Hükümetinin Anadolu hareketine karşı olumsuz girişimleri vardır.

• İstanbul Hükümetine karşı üstünlük sağlanmıştır.

• Mustafa Kemal yeni hükümetin kurulması talimatını vermiştir.

. Damat Ferit Hükümetinin İstifasının ardından yeni hükümet Ali Rıza Paşa tarafından kuruldu. Ali Rıza Paşa’nın Milli mücadele hareketine ılımlı yaklaşması, Anadolu ile İstanbul arasındaki gerginliğin azalmasına ve iletişimin yeniden başlamasına zemin hazırladı. Sonunda taraflar arasında doğrudan bir görüşme yapılmasına karar verildi. İki taraf arasında Amasya Görüşmeleri yapıldı. İstanbul Hükümeti Temsil Heyeti’nin isteklerinden “Mebusan Meclisi’nin açılması” teklifini kabul etti. Ancak, meclisin Anadolu’da değil İstanbul’da açılmasına karar verildi. Mustafa Kemal meclisin İstanbul’da toplanmasını sakıncalı buluyordu.

Mustafa Kemal’in böyle düşünmesinde;

I. İstanbul’un güvenli olmaması,

II. Meclisin baskı altında kalacak olması,

III. Meclisin başkanı seçilmek istemesi, durumlarından

hangileri etkili olmuştur?

• I-II

• II-III

• I-III

• I-II-III

Amasya Görüşmeleri sonrası seçimler yapılarak Mebusan Meclisi’nin açılış çalışmaları başladı. İtilaf devletleri kendi aleyhlerinde bir karar alınamayacağını düşünerek Mebusan Meclisi’nin toplanmasına engel olmadılar. Hatta meclisin varlığını kendi çıkarları açısından gerekli görüyorlardı.

Aşağıdakilerden hangisi İtilaf devletlerinin düşüncelerinde yanıldıklarının kesin kanıtıdır?

• Mebusan Meclisi’nde yurdun her bölgesinden gelen vekillerin olması.

• Misak-ı Milli kararlarının kabul edilmesi

• Müdafaa-i Hukuk yerine Felahı Vatan grubunun kurulması.

• Mustafa Kemal’in Mebusan Meclisi başkanı seçilememesi.