FİİLDE ANLAM

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde iş (kılış) bildiren bir fiil vardır?

• Ödevim için bu kaynakları iyice tarıyorum.

• Hafta sonlarında mutlaka pikniğe gidiyoruz.

• Kardeşim de böyle bir kış günü doğmuştu.

• Yolculuk esnasında hep cam kenarına otururum.

Öznenin etkisi olmadan onun iradesi dışında, kendiliğinden oluşan ve öznedeki değişimi gösteren fiiller oluş anlamı taşır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde oluş fiili yoktur?

• Güneşte uzun süre kalan elbiseler iyice sararmıştı.

• Yıllardır açılmayan kapının kilidi de paslanmış.

• Elindeki malzemeleri sürekli kağıtla sarardı.

• Öğrencilerin boyu, yaz tatilinde iyice uzamış.

I. Her akşam mutlaka çay içerim.

II. Bahçemizdeki çiçekler yine erkenden açmış.

III. Tüm öğrenciler zille birlikte sınıflara çıktılar.

IV. Ünlü yazar, görmeyeli epey yaşlanmış.

Numaralanmış cümlelerden hangisinde durum fiili kullanılmıştır?

• I

• II

• III

• IV

(I) Beş yaşındaki oğlum okumayı yeni öğrendi. (II) Her gece, beraber yatağına yatıyoruz ve o bana kısa bir kitap okuyor. (III) Her akşam kaçınılmaz bir şekilde, problem yaşadığı bir kelimeye takılıp kalıyor. (IV) Oldukça eziyetli geçen bir dakikanın sonunda takıldığı kelimenin anlamını buldu.

Numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• I. cümlede iş fiiline yer verilmiştir.

• II. cümlede hem iş hem durum fiili vardır.

• III. cümlede durum fiili kullanılmıştır.

• IV. cümlede oluş fiiline yer verilmiştir.

Ünlü pilot, son turda en önemli rakibini geçti.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu cümledeki fiille aynı anlam özelliğine sahip bir fiil kullanılmıştır?

• Küçük kardeşime karşı komşumuzun eşi bakıyor.

• Güneşte kalan çocuğun yanakları iyice kızarmış.

• Bizim okuldaki birçok öğrenci takdir belgesi aldı.

• Her sabah düzenli şekilde parkta koşuyorum.

Aşağıdakilerin hangisinde iş fiili kullanılmıştır?

• İmza günü için ilimize geldi ünlü yazar.

• Çocuklar, dersten sonra sınıfı bir güzel temizledi.

• Sağlam kafa, sağlam vücutta bulunur.

• Sabahtan beri sıcakta kalan yoğurt da acımış.

Aşağıdakilerden hangisinde “iş, oluş, durum” fiilleri sırasıyla verilmiştir?

• Durmak, koklamak, bükülmek

• Gelişmek, sevmek, oturmak

• Sallamak, büyümek, uzanmak

• Pişirmek, görünmek, kırışmak

Bazı fiiller, birden fazla anlamı karşılayabilir. Bu nedenle aynı fiil, bazen oluş anlamı taşırken bazen iş anlamı taşıyabilir. Örneğin “Evin önünden bir araba geçti.” cümlesinde “geçmek” fiili “durum” anlamı taşırken “Yarışta önümdeki herkesi geçtim.” cümlesinde “iş” anlamı taşımaktadır.

Bu açıklamaya göre, “koşmak” fiili aşağıdakilerin hangisinde farklı bir anlam özelliğine sahiptir?

• Bu işlerin peşinden hep ben koşuyorum yıllardır.

• Bazı yerlerde atları faytonlara koşuyorlar.

• Kilo vermek için her gün bir saat koşuyormuş.

• Bu yarışta yaşlı atların hiçbiri koşmayacakmış.

Aşağıdakilerden hangisinin yüklemi oluş bildirmemektedir?

• Kitapların önemini geç de olsa anlamıştık.

• Yere düşünce çocuğun dizi morarmış.

• Dolaptaki meyvelerin bazıları hemen çürümüş.

• Sonbaharla birlikte tüm çiçekler solmuş.

“Saklamak, hazırlamak, ihtiyarlamak” fiillerinin anlam özellikleri, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

• İş, oluş, durum

• Oluş, iş, durum

• İş, iş, oluş

• Durum, iş, oluş