YAPI BAKIMINDAN FİİLLER

Aşağıdaki dizelerin hangisinde, bileşik fiil kullanılmıştır?

• Başka sanat bilmeyiz, karşımızda dururken Yazılmamış bir destan gibi Anadolu’muz

• Bembeyaz teninde tüterdi yer yer Daha dün anandan emdiğin sütler

• Niçin kat kat bulutlar sarıvermesin her günümü Her günün bir mukaddes ölünün yıl dönümü

• Yaktı yanardağ gibi canyurdunu son bakış Ve gönül koşmaz oldu maceralar ardında

Aşağıdaki cümlelerin hangisinin yüklemi, yapı bakımından ötekilerden farklıdır?

• Büyük küçük herkese yardım ederdi.

• Bu yoksul insanlara yardımcı olmalıyız.

• Nihayet sağ salim gelebildiniz.

• Herkes bu davranışından dolayı onu tebrik etti.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, süreklilik fiili kullanılmamıştır?

• Radyoyu dinlerken uyuyakalmışım.

• Sen bekleyedur, ben hemen gelirim.

• Bir şiir yazabilmek için yıllarca bekledi.

• O gezedursun, sen hemen gidip geliver.

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü, sözcük türü yönünden ötekilerden farklıdır?

• Yolculuk boyunca benimle hiç konuşmadı.

• Bahçenin ortasına bir kuyu kazdıracak.

• Buraya bir daha gelmeyi düşünmüyor.

• Ceketinin cebinde küçük bir delik vardı.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yeterlilik fiili, “ihtimal” anlamı taşımaktadır?

• Düşünebiliyor musun, adam dağdan gelip bağdakini kovuyor!

• Gitme, sensiz yaşayamaz bu aile!

• Anlaşabilir misin onunla, geçinebilecek misiniz dostça?

• O taş, gelip geçenlerin üzerine yuvarlanabilir ansızın.

Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi bileşik fiil değildir?

• Gizli konuşmalara hep ilgi duymuşumdur.

• Bu işlere bir türlü akıl sır erdiremedik.

• Hızlı çalışırsanız, işlerinizi akşama yetiştirebilirsiniz.

• Sana söylediklerini duydun mu?

Aşağıdaki dizelerin hangisinde türemiş fiil kullanılmamıştır?

• Bir eski çıban gibi işliyor içime

• Bana gelen müjdeyi galiba caydırdılar

• Kimsesiz gecelerim bu kesik sesle doldu

• Benden ayrılacakmış can yoldaşım

(1) Türkiye’de arabesk olgusu öteden beri olagelmiştir.

(2) Ama arabesk hiçbir zaman sadece müzikten ibaret olmamıştır.

(3) Bu yüzden birbirinden çok farklı anlayışlara “Ay çok arabesk.” gibi ifadeler kullanılır.

(4) Arabesk aynı zamanda seçkincilere göre bir “alt kültür”dür.

(5) Ama artık 70’ler ve 80’lerdeki gibi küçümsenen kitlenin müziği seçkinlerin sınıflarına karşı bir tehlike arz etmemektedir.

Bu cümleler dil bilgisi açısından incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• 1. cümlede sürerlik fiili kullanılmıştır.

• II. cümlede anlamca kaynaşmış birleşik fiil vardır.

• III. cümlenin yüklemi türemiş bir fiildir..

• V. cümlenin yüklemi yardımcı eylemle yapılan birleşik fiil değildir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tezlik fiili kullanılmıştır?

• Bisikletli çocuk düşeyazdı.

• Uzaklaşan trenin ardından bakakaldı.

• Dikenli tele çarpan balon patlayıverdi.

• İstanbul’dan gelecek olan uçak gecikebilir.

"Önemli olan başarılı ve alçakgönüllü olabilmektir." cümlesinde geçen bileşik eylemin yapılışına özdeş bileşik eylem, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kullanılmıştır?

• Kendisine şaka yapacağımızı sezmiş olmalı.

• Çok hızlı konuşuyorsun, ne dediğini anlayamıyorum.

• O toplantıya iki kez geç kaldım, bu sefer yetişmeliyim.

• Ben söyleyeyim, sen bir bir not al bütün bunları.