Język lustrem procesów historycznych

Oboczność e:0 morfologicznego jest związane z:

• zanikiem i wokalizacją jerów

• zanikiem prasłowiańskiego jać

• z palatalizacją

• przegłosem polskim

oboczność ą:ę jest wynikiem:

• zaniku i wokalizacji jerów

• wzdłużenia zastępczego

• przegłosu polskiego

• e ruchomego

Oboczność w wyrazach dół: doły jest wynikiem:

• e ruchomego

• palatalizacji

• przegłosu polskiego

• wzdłużenia zastępczego

W wyrazach kosa : koszę oboczność jest wynikiem

• przegłosu poskiego

• wzdłużenia zastępczego

• palatalizacji

• e ruchomego

Oboczność samogłoskowa w wyrazach miasto : mieście powstała w wyniku:

• wzdłużenia zastępczego

• przegłosu polskiego

• e ruchomego

• zaniku jerów w pozycji słabej

W wyrazach wieś: wsi oboczność jest wynikiem:

• przegłosu polskiego

• e ruchomego

• wzdłużenia zastępczego

• palatalizacji

Końcówki -oma, -yma są wynikiem:

• liczby podwójnej

• liczby podwojonej

• odmiany przymiotnikowej

• liczby mnogiej

Ślady odmiany rzeczownikowej zachowały się w formach:

• wesoły

• wesół

• zieleń

• zielony

Warunkiem zajścia przegłosu polskiego jest występowanie po samogłoskach *e i *jać spółgłosek:

• z, s, d, p, m, ł, r

• d, t, m, r, l, z, c

• z, s, d, t, n, ł, r

• d, t, k, s, c, r, ł

Śladem wzdłużenia zastępczego są oboczności w wyrazach:

• żona : żenić się

• dół : dołu

• miara : mierzyć

• len : lnu